MegaBaza edukacyjna Perspektywy®







Uniwersytety trzeciego wieku są nie tylko miejscem, gdzie osoby starsze mogą zdobywać wiedzę i rozwijać zainteresowania, są także bardzo ważne z powodów społecznych – wynika z raportu "ZOOM na UTW", którego celem była diagnoza środowisk uniwersytetów trzeciego wieku.

Rok 2012 ogłoszony został przez Radę UE Europejskim Rokiem Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej, a w Polsce obchodzony był także, jako Rok Uniwersytetów Trzeciego Wieku.

Raport "ZOOM na UTW" przygotowało Towarzystwo Inicjatyw Twórczych "ę" we współpracy naukowej z Instytutem Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Sporządzony został w oparciu ankiety przeprowadzone w 282 uniwersytetach trzeciego wieku (w Polsce działa ich prawie 400).

Historia UTW w Polsce sięga 1975 r. W latach 80. i 90. ruch rozwijał się w Polsce powoli, a na przełomie wieków w kraju było ich zaledwie kilkadziesiąt. Gwałtowny przyrost liczby UTW nastąpił po 2002 roku. Eksplozja miała swoją kulminację pięć lat później, gdy w jednym roku powstało ich wówczas więcej niż przez pierwsze 25 lat rozwoju ruchu.

Według raportu, na „eksplozję” UTW mogło mieć wpływ kilka czynników: m.in. wzrost liczby emerytów w Polsce (w 2000 r. było ich 4,6 mln, w 2005 r. - 5,4 mln, a w 2010 r. - 6,4 mln) oraz wsparcie systemowe. W 2005 roku Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności (PAFW) otworzyła program, którego celem jest promowanie działań edukacyjnych i aktywizujących skierowanych do osób starszych oraz promowanie społecznego zaangażowania osób 55+.

Jak na razie ruch rozwija się głównie w miastach. Na wsi działa tylko 11 proc. wszystkich uniwersytetów trzeciego wieku.

W raporcie zwrócono uwagę, że chociaż nazwa „uniwersytety” sugeruje, iż UTW są placówkami kształcenia ustawicznego, to ich spektrum celów jest znacznie szersze niż w przypadku typowej uczelni wyższej. UTW najczęściej wskazywały jako swoje cele: „kształcenie, naukę, poszerzanie wiedzy, sprawność intelektualną seniorów” oraz „rozwój osobisty, rozwijanie zainteresowań i umiejętności seniorów”.

Znaczna część UTW jako równorzędne wskazywała też cele, które nie kojarzą się z edukacją. Wśród nich znajdują się: „stworzenie seniorom możliwości aktywnego spędzania czasu wolnego”, „upowszechnienie zdrowego trybu życia/ruchu/sportu wśród seniorów”, „stworzenie seniorom możliwości utrzymywania kontaktów towarzyskich i nawiązywania znajomości” oraz „zaangażowanie seniorów w aktywność społecznie użyteczną, działanie na rzecz innych lub dla dobra wspólnego”.

UTW są bardzo różnorodne pod względem liczby słuchaczy – od małych „kółek” skupiających 10 słuchaczy do placówek mających nawet 2 tys. słuchaczy rocznie. Do blisko 400 polskich UTW w roku akademickim 2011/2012 uczęszczało około 90 tys. osób. Uwzględniając, że w Polsce żyje 13,6 mln osób powyżej 50 roku życia oznacza to, że z UTW korzysta jedna na 150 osób w tym wieku.

Niemal wszystkie UTW mają w swojej ofercie wykłady. Jeden UTW organizuje średnio 48 wykładów rocznie, a więc częściej niż raz w tygodniu. Najpopularniejszym tematem jest medycyna i zdrowie. Powszechne są również historia, turystyka, geografia i wiedza o historii i kulturze lokalnej, literatura, wiedza o kulturze i religii oraz psychologia.

Niemal wszystkie uniwersytety (97 proc.) prowadzą również zajęcia, warsztaty, kursy, kluby i koła zainteresowań. Przeciętny organizuje średnio 24 grupy zajęciowe rocznie. Najpowszechniej spotykanymi w UTW zajęciami są kursy komputerowe i językowe, zajęcia sportowe i ruchowe, sekcje plastyczne i turystyczne. Prawie wszystkie, poza wykładami i regularnymi zajęciami, organizują różnego rodzaju imprezy, wydarzenia kulturalne i spotkania towarzyskie.

Źródło: PAP – Nauka w Polsce

© 2019 Perspektywy.pl    O nas | Patronaty | Polityka Prywatności | Znak jakości | Reklama | Kontakt