W latach akademickich 2019/2020 – 2022/2023 liczba kobiet studiujących na kierunkach z obszaru informatyki wzrosła o 25,47%, podczas gdy liczba mężczyzn – o 12,96%. Wciąż jednak na uczelniach technicznych na kierunkach inżynieryjnych przeważają mężczyźni – obecnie jest ich 73,8%. To tylko kilka z istotnych liczb, które znaleźć można w raporcie „Kobiety na politechnikach 2024” przygotowanym wspólnie przez Fundację Edukacyjną Perspektywy i Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy. Premiera raportu nastąpiła 16 kwietnia i była częścią celebracji pionierskiej, a jednocześnie największej w Polsce kampanii Dziewczyny na Politechniki! / Dziewczyny do Ścisłych! prowadzonej konsekwentnie od 17 lat przez Fundację Edukacyjną Perspektywy. Raport w tym roku opublikowany został w formie cyfrowej i jest dostępny w wersji interaktywnej na portalu radon.nauka.gov.pl.

– Dziś widzimy, że jesteśmy duży krok dalej, jeśli chodzi o udział kobiet na uczelniach technicznych i na uniwersyteckich kierunkach ścisłych, ale także jeśli patrzeć na obecność kobiet w badaniach naukowych związanych z dziedziną STEM czy w firmach inżynierskich i technologicznych – mówiła dr Bianka Siwińska, CEO Perspektyw, pomysłodawczyni akcji Dziewczyny na Politechniki! / Dziewczyny do Ścisłych! – Te kobiety to m.in. beneficjentki naszych kampanii, akcji i programów. Dziś tworzą coraz bardziej rosnącą w siłę i wielopokoleniową sieć wsparcia, wymieniając się wiedzą, kompetencjami, doświadczeniem, a platformą ich współpracy jest właśnie to, co robi Fundacja Edukacyjna Perspektywy. Cieszymy się, widząc, jaki efekt przynoszą nasze działania prorównościowe, których celem dziś jest przede wszystkim zbieranie wszystkich mądrych osób do pracy nad rozwiązaniem wyzwań współczesnego świata.

O tym, że siła kobiet na kierunkach z obszaru STEM (ang. Science, Technology, Engineering, Mathematic) rośnie, świadczą najlepiej liczby, które znalazły się w tegorocznym raporcie „Kobiety na politechnikach”. Tak referuje je autorka analizy, dr Anna Knapińska z Laboratorium Baz Danych i Analityki Biznesowej OPI-PIB: – Warto zauważyć, że choć wciąż kierunki z obszaru nowych technologii (w tym związane z informatyką) są zmaskulinizowane, to w ciągu ostatnich czterech lat (okres od roku akademickiego 2019/2020 do 2022/2023) liczba kobiet studiujących na kierunkach z obszaru informatyki wzrosła​ o 25,47%, podczas gdy liczba mężczyzn tylko o 12,96%.​ Inną ciekawą liczbą jest ta, którą obserwujemy w analizowanym okresie czterech lat akademickich na publicznych uczelniach technicznych, gdzie udział kobiet wśród studentów kierunków informatycznych wzrósł z 14,8% do 15,8%.

W raporcie, który w tym roku po raz pierwszy przyjął formę cyfrową i został udostępniony na portalu RAD-on, można przeczytać następujące dane:

• Na polskich publicznych uczelniach technicznych zauważalnie wzrasta liczba kierunków z obszaru technologii: w roku akademickim 2019/2020 było ich 416 (z czego 220 na publicznych uczelniach technicznych), a w roku akademickim 2022/2023 już 466 (262 na publicznych uczelniach technicznych).
• Na siedmiu (Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Gdański, Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Wrocławski, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet SWPS, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) z dziesięciu najlepszych uniwersytetów w rankingu Perspektyw, systematycznie wzrasta udział kobiet studiujących na kierunkach z obszaru nowych technologii.
• Na czterech kierunkach z obszaru nowych technologii udział kobiet przekracza 60%. Są to:
  • mathematical methods in data analysis​
  • inżynieria biomedyczna
  • advanced biobased and bioinspired materials​
  • bioinformatyka​
• Wśród kierunków z obszaru nowych technologii udział kobiet był wyższy na studiach stacjonarnych niż na niestacjonarnych, zwłaszcza​ na uczelniach publicznych (studia stacjonarne – 17,9% kobiet, studia niestacjonarne – 9,9%).
• Trzy publiczne uczelnie techniczne o najwyższym odsetku kobiet ​na kierunkach z obszaru nowych technologii to Akademia Górniczo-Hutnicza imienia Stanisława Staszica w Krakowie (21,2%), Politechnika Łódzka (20,6%) i Wojskowa Akademia Techniczna imienia Jarosława Dąbrowskiego (18,5%). ​
• Dane wskazują, że na uczelniach technicznych wciąż kierunki inżynieryjno-techniczne są zmaskulinizowane, a kierunki społeczne – sfeminizowane. Przewaga mężczyzn (73,8%) jest jednak większa na kierunkach inżynieryjno-technicznych niż kobiet na kierunkach społecznych (59%).​

Pełną wersję raportu znaleźć można w serwisie RAD-on. O funkcjonalnościach związanych z cyfrową wersją raportu mówi dr Aldona Tomczyńska z OPI-PIB: – Serwis RAD-on to największe obecnie źródło danych na temat szkolnictwa wyższego i nauki w Polsce. Co ciekawe, analizy takie jak raport „Kobiety na politechnikach” mają formę interaktywną: to użytkownicy mogą zadawać pytania i w zależności od tego, jakie dane są im potrzebne, uzyskają odpowiednie informacje. 

Premiera raportu tradycyjnie stanowiła część corocznej celebracji kampanii Dziewczyny na Politechniki! / Dziewczyny do Ścisłych!  

Fundacja Edukacyjna Perspektywy

Inspirujemy, łączymy i wspieramy kobiety w technologiach, nauce i innowacji. Zachęcamy je do wyboru edukacji w obszarze STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics). Pomagamy im wejść na rynek pracy oraz zbudować spektakularną karierę – w przemyśle, nauce czy też na drodze rozwoju własnego startupu technologicznego. W ten sposób wspieramy powstanie pokolenia świadomych liderek, które zmienią świat technologii.

Niemal od 20 lat wspieramy dziewczyny w wyborze kierunków technicznych i ścisłych w ramach akcji Dziewczyny na politechniki! i Dziewczyny do ścisłych! Do tej pory wzięło w nich udział ponad 200 tys. dziewczyn. W 2024 r. w akcji wzięło udział 9 uczelni technicznych i 4 uniwersyteckie wydziały nauk ścisłych. W kampanię też, podobnie jak w roku 2023, włączyły się firmy technologiczne – w tym roku są to Budimex SA, Huawei, Schneider Electrics, Veolia.

Prowadzimy też szereg działań inspiracyjnych dla młodych kobiet w technologiach i nauce: IT for SHE, LeaderSHEp Academy, Shesnnovation Academy, Dziewczyny do nauki!, Dziewczyny w grze, a także program stypendialny dla studentek informatyki: Nowe technologie dla dziewczyn.

Jesteśmy również organizatorami Perspektywy Women in Tech Summit – największego wydarzenia dla kobiet w technologiach w Europie, gromadzącego 10 tys. uczestniczek i uczestników z 80 krajów świata, które w tym roku odbędzie się po raz szósty – w dniach 12 i 13 czerwca w Expo XXI w Warszawie.

Więcej o projektach: www.womenintech.perspektywy.org

Ośrodek Przetwarzania Informacji – Państwowy Instytut Badawczy (OPI)

Interdyscyplinarny instytut naukowy i lider w tworzeniu oprogramowania systemów informatycznych dla polskiej nauki i szkolnictwa wyższego. Posiada wiedzę o prawie każdym polskim naukowcu, jego projektach czy aparaturze badawczej. Gromadzi, analizuje i tworzy informacje o sektorze badań i rozwoju, wpływając tym samym na kształt polskiej polityki naukowej. OPI tworzy inteligentne systemy informatyczne dla sektora publicznego oraz wykorzystywane w celach komercyjnych.

Główne obszary badań prowadzonych w instytucie to: algorytmy uczenia maszynowego, algorytmy przetwarzania języka naturalnego, analiza sentymentu, sieci neuronowe, odkrywanie wiedzy z danych tekstowych, interakcja człowiek-komputer (HCI), systemy komputerowego wspomagania decyzji, sztuczna inteligencja.

W działalności badawczej OPI stawia na interdyscyplinarność. Poza ekspertami od technologii informatycznych w zespole OPI pracują ekonomiści, socjologowie, prawnicy, statystycy i psychologowie. Konfrontacja różnych podejść naukowych sprzyja dogłębnej analizie zagadnień badawczych i napędza innowacyjność.

Więcej: www.opi.org.pl

Portal RAD-on – Raporty, Analizy, Dane

RAD-on jest częścią Zintegrowanej Sieci Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym POL-on, największego pod względem zakresu zbieranych danych systemu publicznego w Polsce, który pomaga resortowi nauki i innym agendom państwowym kształtować politykę naukową. RAD-on to źródło raportów, analiz i danych o szkolnictwie wyższym i nauce w Polsce, pochodzących wyłącznie z zaufanych źródeł.

Portal RAD-on opracowali i stale rozwijają eksperci z Ośrodka Przetwarzania Informacji na zlecenie Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego i Nauki. Portal jest systematycznie aktualizowany, aby prezentować możliwie najnowsze dane. Platforma OPI oferuje kompleksowe rozwiązania informatyczne, przez co dostęp do danych jest prostszy i szybszy. Dane dostępne w portalu RAD-on można filtrować na wiele sposobów, dzięki czemu dostosowane są one do indywidualnych potrzeb konkretnej osoby. Warto dodać, że narzędzie OPI umożliwia bezpłatne pobranie i wykorzystywanie zasobów w aplikacjach, bazach danych, programach i usługach informatycznych. Portal posiada REST API, co umożliwia otwarty dostęp do danych.

RAD-on to oprócz danych także wiarygodne źródło raportów opracowanych przez ekspertów OPI. Dostępne są tutaj m.in. publikacje dotyczące sztucznej inteligencji i nowych technologii cyfrowych, cudzoziemców studiujących w Polsce, a od kwietnia 2024 roku także raport „Kobiety na Politechnikach”.

Więcej: www.radon.nauka.gov.pl

fot. Anita Kot

{gallery}stories/2024-04-16-dnp-raport{/gallery}