Warszawska Deklaracja Kobiet
na Rzecz Przyszłości Technologii Przełomowych

My, kobiety - które kształtujemy naukę i technologię oraz ponosimy odpowiedzialność za ich przyszłość - uczestniczki Europejskiego Szczytu Liderek w Nauce i Technologii - ogłaszamy niniejszą deklarację jako wyraz woli działania oraz apel do wszystkich decydentek i decydentów politycznych, liderek i liderów biznesu, instytucji naukowych, badawczo-rozwojowych, organizacji technologicznych, instytucji finansowych oraz społeczeństwa obywatelskiego o podjęcie konkretnych inicjatyw, których celem jest budowanie skupionego na dobru człowieka, efektywnego, odpowiedzialnego i etycznego ekosystemu innowacji technologicznych:

• takiego, który buduje bezpieczeństwo, podejmuje ważne wyzwania i reaguje na to, co dzieje się w świecie, czyniąc nasze życie lepszym, ale też wskazuje kierunek sprawiedliwego postępu w opozycji do postępu opartego na budowaniu wpływów i uprzywilejowanej pozycji wąskiej grupy wybranych jednostek, bez uwzględnienia szerszego interesu społecznego i środowiskowego;
• takiego, który szanuje ludzką godność, prywatność i nienaruszalność. Nie sprowadza nas do bezosobowych, kontrolowanych zbiorów danych, ale promuje bezpieczeństwo cyfrowe jednostki, równość szans, wspólnotową odpowiedzialność oraz strategiczne inwestowanie w obszary o kluczowym znaczeniu dla dobrostanu społeczeństw i przyszłości Europy;
• takiego, który odzwierciedla różnorodność społeczną uznając fundamentalną rolę kobiet i pozostałych dotąd niedoreprezentowanych grup i jednostek w kształtowaniu przełomowych technologii i polityk naukowych – tak, aby mogły swój potencjał uruchomić w pełni dla wspólnego dobra.

U podstaw naszego działania leży przekonanie, że technologia nie jest neutralna, lecz odzwierciedla ambicje, cele i wartości społeczeństw, które ją tworzą. Ma też ogromny potencjał zmiany i może być narzędziem wpływu innowacji na poprawę jakości życia. Musimy przekształcać same podstawy, na których budujemy nasze innowacje. Firmy technologiczne i instytucje badawcze o płaskich strukturach zarządzania, promujące otwartość, inkluzywność i różnorodność zespołów – w tym kobiece przywództwo – wykazują większą odporność i zdolność do innowacji. Promowanie przywództwa opartego na zaufaniu i empatii staje się przewagą strategiczną w sektorze deep tech. Równość, różnorodność i pozytywny wpływ  nie są jedynie środkiem do zwiększenia konkurencyjności Europy - ale same w sobie są  wartościami i podstawą demokratycznego, wolnego społeczeństwa. Koncepcja świata, w której docelowym beneficjentem jest 1% ludzkości jest niesprawiedliwa, destrukcyjna i wymaga radykalnej zmiany.

Technologie przełomowe muszą być projektowane i wdrażane w sposób zgodny z wartościami godności ludzkiej, odpowiedzialności oraz troski o społeczeństwo i środowisko naturalne. Wspieramy rozwój technologii służących dobru wspólnemu, społecznej spójności i emancypacji a nie wyłącznie wzrostowi gospodarczemu czy przewadze militarnej. Ważnym obszarem muszą stać się technologie przełomowe dual use.

Technologie przełomowe muszą być rozwijane z poszanowaniem ludzkiej autonomii, wolności, potrzeb i prywatności. W dobie rozwoju neurotechnologii, bioinżynierii i sztucznej inteligencji coraz ważniejsze staje się pytanie: nie tylko „czy coś jest możliwe”, ale „czy powinno być wdrożone i w jaki sposób”. Transformacja technologiczna w szczególny sposób wpływa na życie kobiet – od rynku pracy, przez zdrowie, po bezpieczeństwo cyfrowe – dlatego musi być projektowana z uwzględnieniem ich realnych potrzeb i doświadczeń. To również kontekst projektowania uniwersalnego i dostępności tak, aby wszyscy mogli być beneficjentami postępu, także Ci najsłabsi, najbiedniejsi i najbardziej wykluczani.

Przyszłość przełomowych technologii nie może być tworzona bez aktywnego udziału kobiet – jako projektantek, decydentek, badaczek i użytkowniczek. My, niżej podpisane liderki, decydentki, kobiety zaangażowane zobowiązujemy się do wspólnego działania na rzecz efektywnego, odpowiedzialnego i etycznego rozwoju technologii przełomowych, z uwzględnieniem perspektywy równości płci, promując sprawiedliwość społeczną, równość szans oraz zrównoważony rozwój oparty na partycypacji i odpowiedzialności.

Działania te będą skupiać się na realizacji pięciu postulatów przedstawionych poniżej:

Postulat I:

Budowanie odpornego, inkluzywnego i etycznego ekosystemu bezpieczeństwa technologicznego Europy, z aktywnym udziałem kobiet.

Postulat II: Wykorzystanie automatyzacji i sztucznej inteligencji jako narzędzia do przemian społecznych i zmiany konceptu pracy.

Postulat III: Odbudowanie i zwiększenie zdolności innowacyjnych Europy.

Postulat IV: Zwiększenie zaangażowania różnorodnych grup społecznych, w szczególności kobiet w rozwój technologii przełomowych.

***

Niniejsza deklaracja stanowi zobowiązanie do wspólnego działania na rzecz tworzenia technologii przełomowych, które będą służyły wszystkim obywatelkom i obywatelom, z uwzględnieniem równości i sprawiedliwości społecznej oraz etycznej odpowiedzialności za przyszłość planety i demokracji.

Rozwój technologiczny jest potrzebny, zwłaszcza taki, który stawia człowieka w centrum uwagi, jednak trzeba pamiętać, że rozwój technologii zawsze odbywa się w kontekście dominacji i uprzywilejowania. Równość nie polega wyłącznie na dostępie do istniejących struktur władzy, lecz wymaga także ich przekształcenia oraz transformacji hierarchii. Dlatego apelujemy o krytyczne spojrzenie na instytucjonalne wzorce władzy, hierarchii, języka i norm, które przez dekady wykluczały głosy kobiet.

Wierzymy, że wspólnie możemy kształtować przyszłość technologii, która zadba o nasze potrzeby i będzie efektywna, odpowiedzialna i etyczna.

Wierzymy, że kobiety w technologii są siłą, która może przekształcić przyszłość Europy – czyniąc ją innowacyjną i odporną. Inwestowanie w kobiety to inwestycja w konkurencyjność i suwerenność technologiczną Europy i jej nową pozycję w pełnym nowych wyzwań świecie.