Priorytet Turcja! Współpraca Polski i Turcji weszła na nowy etap. W zeszlym tygodniu ponad 160 osób z 65 uczelni uczestniczyło w II Forum Rektorów Polski i Turcji, którego gospodarzem był Uniwersytet Gdański. Minister nauki i szkolnictwa wyższego dr Marcin Kulasek oraz prof. Erol Özvar, prezydent Rady Szkolnictwa Wyższego Turcji podpisali pierwsze w historii kontaktów polsko-tureckich Memorandum of Understanding dotyczące współpracy w obszarze szkolnictwa wyższego między naszymi krajami.
Hymny Turcji i Polski rozpoczęły obrady II Forum Rektorów Polski i Turcji na Uniwersytecie Gdańskim. Spotkanie jest decydującym krokiem w rozwoju strategicznej współpracy z Turcją.
Program Forum łączy perspektywę strategiczną z praktycznymi instrumentami współpracy i obejmuje takie zagadnienia jak: instrumenty instytucjonalne wspierające współpracę bilateralną, tworzenie wspólnych programów studiów, rozwój międzynarodowych centrów badawczych, dobre praktyki w zarządzaniu partnerstwami między uczelniami.
- Dzisiejsze Forum ma charakter szczególny – powiedział dr Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego. - Nie jest ono jedynie spotkaniem przedstawicieli środowiska akademickiego, lecz stanowi element szerszego, strategicznego procesu budowania trwałej współpracy pomiędzy Polską a Turcją. Kontynuujemy tym samym dialog zapoczątkowany podczas pierwszego Forum w Ankarze, które pokazało, jak ogromny potencjał drzemie w relacjach naszych środowisk akademickich.
Jak zaznaczył minister Kulasek, żyjemy w czasach głębokich i dynamicznych zmian geopolitycznych, które w sposób bezpośredni wpływają na bezpieczeństwo państw, ich rozwój gospodarczy oraz stabilność społeczną. Polska i Turcja jako ważni partnerzy regionalni, oraz państwa członkowskie NATO odgrywają istotną rolę w kształtowaniu stabilności w swoich regionach. Dlatego też kluczową tezą dzisiejszego spotkania jest przekonanie, że w warunkach współczesnych wyzwań geopolitycznych najważniejsza jest współpraca w obszarach bezpieczeństwa, obronności oraz gospodarki, a jej trwałym fundamentem musi być intensywna współpraca naukowa i akademicka.
- Chcemy stworzyć strategiczne partnerstwo – podkreślił prof. Piotr Stepnowski, rektor Uniwersytetu Gdańskiego. - Trwałe, ambitne i zdolne do rzeczywistej transformacji naszych uniwersytetów i naszych krajów. Na Uniwersytecie Gdańskim już to robimy. Mój uniwersytet ma podpisane umowy strategiczne z Uniwersytetem Stambulskim, Politechniką Stambulską, Uniwersytetem Gazy, a także memoranda o porozumieniu z ośmioma uniwersytetami i ponad 30 umów Erasmus. Wraz z naszymi tureckimi partnerami ubiegamy się o granty międzynarodowe, rozwijamy wspólne projekty badawcze. Przed chwilą oficjalnie zainaugurowaliśmy Centrum Studiów Polsko-Tureckich. To nowa platforma wspólnych badań, mobilności akademickiej i promocji kultury. Będziemy współpracować w takich obszarach jak nauki społeczne, zastosowania sztucznej inteligencji, technologie kwantowe, biotechnologia, nauki o morzu, logistyka, badania migracji i studia międzykulturowe.
- To spotkanie przyczyni się do bardziej zinstytucjonalizowanej współpracy między Turcją a Polską w zakresie szkolnictwa wyższego, nauki i innowacji – stwierdził prof. Erol Özvar, prezydent Rady Szkolnictwa Wyższego Turcji (YÖK). - Polsko-Tureckie Centrum Studiów na Uniwersytecie Gdańskim, które właśnie otworzyliśmy, wniesie istotny wkład w akademicką i kulturalną współpracę między naszymi krajami. Z radością przyjmujemy podpisanie memorandum o porozumieniu między Radą Szkolnictwa Wyższego Turcji a Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego Polski. To jeszcze bardziej wzmocni nasze więzi i zapewni nowy impuls do współpracy w szkolnictwie wyższym i badaniach naukowych. Dziś globalny system szkolnictwa wyższego przechodzi jedną z najbardziej skomplikowanych transformacji w swojej historii. Regionalne konflikty, napięcia geopolityczne i globalne niepewności bezpośrednio wpływają na mobilność akademicką oraz międzynarodową współpracę badawczą. Jednocześnie to środowisko tworzy nowe możliwości. Dyplomacja naukowa stała się kluczowym narzędziem do utrzymywania dialogu, budowania zaufania i wspierania długoterminowej współpracy między narodami.
- Jestem pod wrażeniem tego, jak wielu rektorów oraz prezydentów uczelni z Polski i Turcji bierze udział w Forum: to dowód, że relacje akademickie pomiędzy naszymi krajami wchodzą na wyższy poziom - powiedziała dr Bianka Siwińska, prezeska Fundacji Edukacyjnej Perspektywy. Dr Siwińska przypomniała, że Fundacja od ponad 20 lat prowadzi wspólnie z KRASP program „Study in Poland”, który w znaczącym stopniu przyczynił się do tego, że liczba zagranicznych studentów w naszym kraju wzrosła z 8 tysięcy 20 lat temu do 108 tysięcy obecnie, a studenci z Turcji stanowią dziś trzecią pod względem liczebności grupę. Mówiła także o działaniach prokobiecych Fundacji: akcji „Dziewczyny na politechniki!” i Perspektywy Women in Tech Summit, zachęcając tureckie studentki kierunków ścisłych i technicznych oraz badaczki do udziału w tym wydarzeniu. Prezeska Fundacji zapewniła także, że Perspektywy nie będą szczędzić wysiłków na rzecz realizacji podpisanego dziś w Gdańsku Memorandum of Understanding dotyczącego współpracy w obszarze szkolnictwa wyższego między oboma krajami.
- Turcja i Polska mają długotrwałe relacje – przypomniał Rauf Alp Denktaṣ, ambasador Turcji w Polsce. - Kiedy byliśmy dwoma największymi krajami, potęgami w Europie, kiedy nasze granice się stykały, rywalizowaliśmy. Ale nawet to robiliśmy z szacunkiem przez ostatnie 326 lat! Tak wiele gestów solidarności i przyjaźni z obu stron wobec siebie. Moim zdaniem nie ma podobnego związku między dwoma innymi narodami. I ta współpraca dziś nadal się rozwija w wielu strategicznych dziedzinach. A w ostatnich latach, jak stwierdził profesor Roswell, nasza współpraca akademicka zyskała znaczną dynamikę, a my jesteśmy świadkami i uczestnikami tych kroków.
- Uczelnie polskie i tureckie spotykają się przy różnych okazjach. Ostatnio mieliśmy przyjemność uczestniczyć w zgromadzeniu plenarnym European University Association, które odbyło się, co znaczące, w Stambule, ze wspaniałą organizacją – powiedziała prof. Bogumiła Kaniewska, przewodnicząca KRASP, rektorka Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. - Razem uczestniczymy w rozmaitych inicjatywach europejskich i razem walczymy o to, żeby w kolejnym rozdaniu europejskich funduszy więcej ich popłynęło w stronę Erasmusa i w stronę studentów. I o nich właśnie chciałabym powiedzieć. Mówiliśmy o tym, że czasy są pełne niepokoju. Chciałabym bardzo mocno podkreślić, że niezwykle ważnym elementem tej współpracy jest wymiana studentów, zarówno krótkoterminowa, jak i ta rosnąca ostatnio na tak zwanym pełnym cyklu kształcenia. Jest ogromne zainteresowanie kształceniem tureckich studentów w Polsce.
- Turcja jest bardzo ważnym partnerem dla Polski – zaznaczył dr Wojciech Karczewski, dyrektor NAWA. - Potencjał do współpracy między naszymi krajami jest bardzo duży, więc nadszedł czas, aby go w pełni wykorzystać. Mamy wolę polityczną i mamy instrumenty, to podjąć więcej działań i więcej realnych projektów. Mocno wierzę, że dzisiejsze Forum to dopiero początek długoterminowej, bardzo owocnej i bardzo silnej współpracy między naszymi krajami.
- Jednym z najpilniejszych problemów jest rosnąca trudność w uzyskaniu wiz – podkreśliła Ada Guźniczak, członkini zarządu Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. - Opóźnienia administracyjne, niepewność, przeszkody proceduralne często stają na drodze utalentowanym młodym ludziom, którzy powinni być na wykładach i w laboratoriach. Nauka nie może czekać w kolejce. Naszą odpowiedzialnością jest zapewnienie, że mobilność akademicka jest chroniona, wspierana i umożliwiana, a nie utrudniana przez biurokrację. Ponieważ jeśli naprawdę wierzymy w idee universitas, to musimy również według nich żyć. Przypomnę słowa Marii Skłodowskiej-Curie: Niczego w życiu nie należy się bać, trzeba to tylko rozumieć. Dziś możemy dodać: to, co rozumiemy razem, możemy budować razem. Niech to spotkanie będzie czymś więcej niż konferencją. Niech to będzie miejsce, gdzie odważne pomysły spotykają się z konkretnym działaniem, a dialog prowadzi do trwałego wpływu. Życzę owocnych dyskusji, ambitnych wizji i głębokiego przekonania, że dyplomacja akademicka pozostaje jednym z najpotężniejszych narzędzi, jakie mamy, aby naprawić i kształtować nasz świat.
Podpisano Memorandum of Cooperation in Science and Higher Education
Minister Marcin Kulasek i przewodniczący tureckiej Rady Szkolnictwa Wyższego YÖK prof. Erol Özvar podpisali Memorandum dotyczące współpracy w obszarze szkolnictwa wyższego między naszymi krajami.
- Podpisanie memorandum o porozumieniu w zakresie nauki i szkolnictwa wyższego to krok, który otwiera nowy etap współpracy między naszymi państwami, etap bardziej systemowy, przewidywalny i ambitny - zaznaczył Minister. - Dokument ten tworzy ramy dla intensyfikacji programów dwustronnych, wspierania mobilności akademickiej oraz rozwijania wspólnych projektów badawczych. Wierzę, że będzie on impulsem do przejścia od deklaracji do realnych, mierzalnych i długofalowych działań. Polska i Turcja mają wszelkie warunki ku temu, aby stać się wzorcowym przykładem partnerstwa opartego na zaufaniu, wiedzy i wspólnych interesach strategicznych .
Przewodniczący tureckiej Rady Szkolnictwa Wyższego YÖK prof. Erol Özvar wyraził zadowolenie z dwóch inicjatyw podjętych podczas II Forum Rektorów Polski i Turcji: otwarcia Polsko-Tureckiego Centrum Studiów UG oraz podpisania Memorandum of Cooperation in Science and Higher Education. Odnosząc się do złożonej sytuacji na świecie, wspomniał o dyplomacji naukowej.
- Obecnie globalny system szkolnictwa wyższego przechodzi jedną z najbardziej złożonych transformacji w swojej historii. Konflikty regionalne, napięcia geopolityczne i globalna niepewność mają bezpośredni wpływ na mobilność akademicką i międzynarodową współpracę badawczą. Jednocześnie środowisko to stwarza nowe możliwości. Dyplomacja naukowa stała się kluczowym instrumentem utrzymywania dialogu, budowania zaufania i wspierania długoterminowej współpracy między narodami. Uniwersytety nie są już jedynie instytucjami pośredniczącymi w tworzeniu wiedzy. Obecnie są one strategicznymi podmiotami kształtującymi potencjał krajowy, konkurencyjność gospodarczą i pozycję międzynarodową - podkreślił.
Jednocześnie Przewodniczący YÖK przedstawił propozycje, które powinny być rozwijane, jeśli chodzi o współpracę polsko-turecką. To stworzenie wspólnych sieci doskonałości w wybranych obszarach, promocja rozwijających się programów badawczych, elastyczne mechanizmy finansowania, które ułatwią inicjowanie nowych projektów i stworzenie stabilnej współpracy między uniwersytetami. - Sukces nie polega na zintensyfikowanej konkurencji, ale na generowaniu większej wartości poprzez mądry podział ról oparty na mocnych stronach i potencjale - podkreślił.
- Celem nie jest konkurowanie w tych samych obszarach, ale opracowanie modelu, który wzmocni współpracę poprzez jasny podział obszarów. W tych ramach dostrzegamy szerokie możliwości w nauce, technologii i innowacjach - zaznaczył Erol Özvar.
Polscy i tureccy naukowcy już ze sobą współpracują, o czym świadczy wzrost publikacji współtworzonych przez wykładowców z obu krajów o 40 proc. w ciągu ostatnich 20 lat. - To ogromny sukces osiągnięty przez polskie i tureckie środowiska naukowe, które faktycznie łączą siły, aby tworzyć wiele publikacji naukowych. Powinniśmy stworzyć warunki dla tych, którzy chcieliby się zaangażować i wymieniać doświadczeniami. Wierzę, że dzięki naszemu porozumieniu będziemy mogli stworzyć bardziej odpowiednie okazje dla zaangażowanych osób, aby rozwijać naszą współpracę, ponieważ znamy się nawzajem i oba kraje łączy wzajemne zaufanie, sięgające XV wieku.
Polsko-Tureckie Centrum Studiów otwarte
Minister Marcin Kulasek, przewodniczący YÖK prof. Erol Özvar, Ambasador Republiki Turcji w Polsce Rauf Alp Denktaş oraz rektor UG prof. Piotr Stepnowski dokonali uroczystego otwarcia Polsko-Tureckiego Centrum Studiów UG i przecięcia wstęgi.
Polsko-Tureckie Centrum Studiów UG będzie miało charakter interdyscyplinarny i obejmie realizację wspólnych projektów badawczych i rozwojowych, rozwój programów studiów - w tym kierunków anglojęzycznych - a także intensyfikację mobilności studentów i kadry akademickiej (m.in. w ramach Erasmus+). Ważnym obszarem aktywności będzie również organizacja konferencji, seminariów i szkół letnich oraz współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym.
Ma ono funkcjonować jako platforma integrująca środowiska akademickie oraz partnerów zewnętrznych, koncentrując się na rozwoju wspólnych projektów grantowych (m.in. w ramach Horizon Europe, NCN, TÜBİTAK), tworzeniu międzynarodowych programów dydaktycznych (w tym BIP i COIL), a także organizacji wydarzeń naukowych i kulturalnych oraz wzmacnianiu mobilności akademickiej. Jednostka ma wspierać rozwój wspólnych badań m.in. w obszarach sztucznej inteligencji, technologii kwantowych, biotechnologii żywności, migracji, studiów międzykulturowych i nowoczesnej logistyki.
Podczas II Forum Rektorów Uczelni Polskich i Tureckich Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego RP Marcin Kulasek oraz Przewodniczący tureckiej Rady Szkolnictwa Wyższego YÖK Erol Özvar podpisali Memorandum of Cooperation in Science and Higher Education dotyczące współpracy w obszarze szkolnictwa wyższego między oboma krajami.
Forum jest platformą dialogu i wypracowywania nowych modeli współpracy m.in. w obszarach biotechnologii, cyberbezpieczeństwa, transformacji energetycznej oraz nauk społecznych i humanistycznych.
Rozmowa Perspektyw z szefem Centrum (Polsko-Tureckie Centrum Studiów)
Przed nami kolejny krok
II Forum Rektorów Polski i Turcji zakończyło się krótkimi wystąpieniami rektora UG prof. Piotra Stepnowskiego, przewodniczącej KRASP prof. Bogumiły Kaniewskiej oraz członka Rady Szkolnictwa Wyższego Turcji, prof. Hasana Mandala. - Każda owocna współpraca bazuje na zaufaniu - powiedział prof. Mandal. - Robimy kolejny krok naprzód. Nie mówimy tylko o podpisywaniu porozumień, mówimy o postępie (...) Potrzebujemy uczyć się od siebie nawzajem. Potrzebujemy współtworzenia bardziej niż współpracy.
Zwieńczeniem Forum było podpisywanie porozumień międzyuczelnianych. Organizatorzy i uczestnicy wyrazili nadzieję, że II Forum Rektorów Polski i Turcji nie będzie ostatnim - i że współpraca Polski i Turcji w obszarze szkolnictwa wyższego będzie kontynuowana i rozwijana.
(Źródło: UG)
Fot. Anita Kot / Perspektywy
{gallery}stories/2026-05-08-gdans-akot{/gallery}
Fot. Bartłomiej Jętczak /UG
{gallery}stories/2026-05-08-gdansk-forum{/gallery}
Fot. FRSE
{gallery}stories/2026-05-08-frse{/gallery}
Fot. NAWA
{gallery}stories/2026-05-08-nawa{/gallery}
Fot. KRASP
{gallery}stories/2026-05-08-krasp{/gallery}
Źródło: facebook.com/magda.barwiolek
{gallery}stories/2026-05-08-m-barwiolek{/gallery}