Naukowcy z UMB poszukają nowych strategii leczenia ostrych białaczek. Międzynarodowy projekt TOSCANINI uzyskał z dofinansowanie z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
Uniwersytet Medyczny w Białymstoku rozpoczął realizację międzynarodowego projektu badawczego TOSCANINI pod kierownictwem dr Joanny Godzień, którego celem jest opracowanie nowatorskich strategii leczenia ostrych białaczek. Badania skupią się na poszukiwaniu skutecznych metod terapeutycznych dla pacjentów zmagających się z ostrą białaczką szpikową, ostrą białaczką limfoblastyczną z linii B oraz przewlekłą białaczką szpikową w fazie blastycznej, u których standardowe leczenie nie przynosi rezultatów. Polską część badań, z budżetem wynoszącym 1,3 mln zł w całości finansuje Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach konkursu ERA-NET TRANSCAN-3 JTC 2024.
UMB realizuje badania w międzynarodowym konsorcjum, w skład którego wchodzą jednostki naukowe i kliniczne z Hiszpanii, Niemiec, Włoch i Łotwy, w tym Clínica Universidad de Navarra, Charité – Universitätsmedizin Berlin, Universitätsklinikum Jena, IRCCS Istituto Romagnolo per lo Studio dei Tumori „Dino Amadori”, Rīga Stradiņš University oraz IRCCS Azienda Ospedaliero-Universitaria di Bologna.
Kluczem do wypracowania nowych metod leczenia ma być analiza trójwymiarowej organizacji genomu, a dokładniej nieprawidłowości dotyczących granic domen TAD. Badacze chcą zidentyfikować metaboliczne słabe punkty komórek białaczkowych i wykorzystać je jako nowe cele terapeutyczne, tworząc specjalną platformę do oceny wrażliwości komórek nowotworowych na leki w warunkach ex vivo. W projekt zaangażowano nowoczesne techniki biologii systemów, takie jak sekwencjonowanie długich fragmentów DNA, analizę kontaktów chromatynowych metodą Hi-C, transkryptomikę, metabolomikę oraz wysokoprzepustowe testy wrażliwości lekowej. Integracja tych danych za pomocą metod bioinformatycznych pozwoli wskazać najskuteczniejsze terapie skojarzone dla pacjentów opornych na standardowe leczenie.
Wkład Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku opiera się na pracy zespołu Laboratorium Metabolomiki i Proteomiki. Do zadań białostockich naukowców należy optymalizacja metod przygotowania próbek, wykonanie pomiarów, kontrola jakości danych, identyfikacja metabolitów, analizy statystyczne oraz interpretacja zaburzonych szlaków metabolicznych. W skład zespołu realizującego te zadania wchodzą prof. Michał Ciborowski, mgr Sandra Chmielewska, dr Patrycja Mojsak, mgr Adrian Godlewski, dr Dariusz Kiejza oraz mgr Krzysztof Sołowiej.
Projekt o pełnej nazwie „Zaburzenia struktur i nieprawidłowa ekspresja TAD jako metaboliczne cele terapeutyczne w białaczkach – nowa platforma testowania terapii skojarzonych” realizowany będzie do końca lutego 2029 roku.