Polska stoi obecnie przed koniecznością dalszej integracji krajowego ekosystemu kosmicznego. 25 czerwca 2026 r. rektorzy Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Politechniki Łódzkiej, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Akademii Górniczo-Hutniczej oraz Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie podpisali list intencyjny na temat współpracy na rzecz utworzenia Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego jako międzyinstytucjonalnej i interdyscyplinarnej platformy współpracy naukowej, edukacyjnej, eksperckiej i organizacyjnej.
Celem powołania Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego (MCEK) będzie w szczególności integracja uczelni wyższych, jednostek naukowych, instytutów badawczych, administracji publicznej oraz podmiotów sektora kosmicznego. W nowo powołanej jednostce będą rozwijane wspólne projekty badawcze, edukacyjne i wdrożeniowe oraz tworzone nowoczesne programy kształcenia odpowiadające potrzebom rynku sektora kosmicznego. Zadaniem MCEK ma być wspieranie udziału polskich instytucji w eksperymentach badawczych, lotach eksperymentalnych oraz przyszłych misjach kosmicznych, a także promocja osiągnięć polskiego sektora kosmicznego i budowanie świadomości społecznej dotyczącej znaczenia eksploracji kosmosu.
List intencyjny podpisali: rektor SGH dr hab. Piotr Wachowiak, prof. SGH; rektor PŁ prof. dr hab. inż. Krzysztof Jóźwik; rektor UJ prof. dr hab. Piotr Jedynak; prorektor ds. kształcenia AGH prof. dr. hab. inż. Krzysztof Mendrok oraz rektor AWF Warszawa prof. dr hab. Bartosz Molik.
Partnerzy zadeklarowali również wolę wspólnego wypracowania modelu organizacyjnego, zasad funkcjonowania i dalszego rozwoju Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego, otwartego na inne uczelnie i podmioty, co zostanie określone w odrębnych dokumentach regulujących działalność nowo powołanej jednostki.
– Minął rok od mojego startu na ISS, ale misja IGNIS była od początku czymś znacznie większym niż tylko sam lot w kosmos. Jej celem było stworzenie impulsu dla rozwoju polskiej nauki, technologii i edukacji. Cieszę się, że w rocznicę tego wydarzenia możemy świętować właśnie w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie – uczelni, która wyróżniła mnie tytułem doktora honoris causa. SGH odgrywa aktywną rolę w budowaniu dialogu pomiędzy światem nauki, biznesu i innowacji. Wierzę, że doświadczenia zdobyte dzięki misji IGNIS będą procentować przez wiele kolejnych lat, inspirując nowe projekty, współpracę międzynarodową oraz kolejne pokolenia, które będą rozwijać polski sektor kosmiczny – poinformował Sławosz Uznański-Wiśniewski, astronauta projektowy Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA).
– Misja IGNIS pokazała, że Polska posiada kompetencje, ambicje i potencjał, aby aktywnie współtworzyć przyszłość europejskiego sektora kosmicznego. Stoimy przed szansą wykorzystania doświadczeń zdobytych podczas tej historycznej misji do budowy trwałego ekosystemu łączącego naukę, edukację, administrację rządową i przemysł. Jako uczelnia ekonomiczna i biznesowa chcemy być miejscem, w którym rodzą się nowe idee, kompetencje i partnerstwa wspierające rozwój polskich technologii kosmicznych i kolejnych pokoleń ekspertów – powiedział rektor SGH Piotr Wachowiak.
– Podpisanie porozumienia przez pięć uczelni pokazuje, że rozwój sektora kosmicznego wymaga współdziałania ponad instytucjonalnymi granicami. Politechnika Łódzka od lat angażuje się w projekty badawcze związane z technologiami kosmicznymi. Prowadzi prace nad zabezpieczeniami dla Wielkiego Zderzacza Hadronów w CERN i bierze udział w budowie „sztucznego słońca” (ITER) we Francji. W ESA rozwija karierę pięciu absolwentów naszej uczelni. Jest wśród nich dr inż. Sławosz Uznański-Wiśniewski, który trwale zapisał się na kartach historii badań i eksploracji kosmosu – wskazał rektor PŁ Krzysztof Jóźwik.
– Powstanie Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego jest doskonałą szansą dla uczelni do jeszcze większego zaangażowania w rozwój technologii kosmicznych. Kluczowa jest rola grupy ośrodków naukowych, które łącząc swoje potencjały poszerzą interdyscyplinarny obszar badawczy sfery związanej z kosmosem. Ten projekt jest ważnym krokiem do wzmocnienia udziału Polski w międzynarodowych misjach kosmicznych i cieszymy się, że możemy być częścią tego procesu. Uniwersytet Jagielloński już prowadzi badania kosmiczne, realizując m.in. prestiżowy projekt ERC związany z przygotowaniem misji HYADES. Teleskop wystrzelony na orbitę ma pomóc w rozpoznaniu pochodzenia wody na ziemi – poinformował rektor UJ Piotr Jedynak.
– Budowa silnego polskiego sektora kosmicznego wymaga współpracy wielu środowisk, w tym nauki, biznesu i administracji. Dlatego z satysfakcją przystępujemy do inicjatywy utworzenia Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego. AGH wnosi do tego przedsięwzięcia wieloletnie doświadczenie zdobywane zarówno w ramach międzynarodowej współpracy w sojuszu UNIVERSEH (Europejski Uniwersytet Kosmiczny dla Ziemi i Ludzkości), jak i poprzez działalność pierwszego w Polsce Wydziału Technologii Kosmicznych, który działa w AGH od zeszłego roku. Jestem przekonany, że nasze kompetencje naukowe, dydaktyczne i projektowe będą cennym wsparciem dla rozwoju Centrum oraz całego krajowego ekosystemu technologii kosmicznych – podkreślił prorektor ds. kształcenia AGH Krzysztof Mendrok.
– Powstanie Międzyuczelnianego Centrum Ekosystemu Kosmicznego to dowód, że polskie uczelnie potrafią łączyć wiedzę, doświadczenie i ambicje w realizacji projektów o strategicznym znaczeniu dla przyszłości kraju. Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie, od przygotowań do lotu Mirosława Hermaszewskiego po wsparcie misji IGNIS, aktywnie uczestniczy w rozwoju polskiej obecności w kosmosie. Wierzymy, że interdyscyplinarna współpraca środowiska akademickiego pozwoli stworzyć innowacyjne rozwiązania i systemowe działania, które będą wspierać eksplorację kosmosu oraz budować silną pozycję Polski w sektorze kosmicznym – zaznaczył rektor AWF Warszawa Bartosz Molik.
List intencyjny rektorów został podpisany w SGH podczas konferencji naukowej pt. „Ekosystem kosmiczny rok po misji IGNIS”, zorganizowanej z okazji 1. rocznicy lotu dr. inż. Sławosza Uznańskiego‑Wiśniewskiego na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Wydarzenie poświęcone było podsumowaniu osiągnięć polskiego sektora kosmicznego po misji IGNIS oraz dyskusji nad jego dalszym rozwojem w kontekście nauki, gospodarki i innowacji. Podczas konferencji uhonorowane zostały również osoby związane z misją IGNIS, które odegrały kluczową rolę w przygotowaniu i realizacji lotu polskiego astronauty.
Źródło: agh.edu.pl