Prof. Marek Konarzewski ponownie pokieruje Polską Akademią Nauk. W drugiej turze głosowania Zgromadzenia Ogólnego PAN zdobył 120 głosów, pokonując prof. Adama Lieberta, który otrzymał 99 głosów. O stanowisko ubiegał się również prof. Paweł Rowiński. Nowa kadencja prezesa obejmie lata 2027-2030 i rozpocznie się 1 stycznia 2027 roku. Przed Akademią kolejne cztery lata pracy, w których ważną rolę odegrają decyzje dotyczące jej przyszłego funkcjonowania oraz miejsca w polskim systemie nauki.
Biolog, naukowiec i dyplomata
Marek Konarzewski jest profesorem nauk biologicznych związanym z Uniwersytetem w Białymstoku i Uniwersytetem Warszawskim. Jego badania dotyczą m.in. mechanizmów ewolucji wydatkowania energii u zwierząt. W pracy naukowej wykorzystuje opracowane przez siebie linie myszy laboratoryjnych.
Z Uniwersytetem w Białymstoku jest związany od 1985 roku. Stopień doktora nauk biologicznych uzyskał w 1990 roku, a tytuł profesora w 2004 roku. Od 2010 roku jest członkiem korespondentem PAN. Po raz pierwszy został wybrany na prezesa Akademii w 2022 roku, na kadencję 2023-2026. Ma również doświadczenie w dyplomacji naukowej. W latach 2008-2013 pełnił funkcję radcy-ministra ds. wymiany naukowo-technologicznej w Ambasadzie RP w Waszyngtonie, a w latach 2017-2021 był doradcą ministra spraw zagranicznych ds. nauki i technologii.
Po ogłoszeniu wyników wyborów prof. Konarzewski podziękował członkom Akademii za zaufanie i przedstawił swoje plany na kolejną kadencję: „Dziękuję członkom Akademii za okazane zaufanie i ponowne powierzenie mi funkcji prezesa PAN. W mijającej kadencji wspólnie zażegnaliśmy konflikty, które osłabiały Akademię i przygotowaliśmy nowelizację ustawy o PAN. To kluczowe elementy solidnego fundamentu, na którym będziemy teraz mogli budować przyszłość Akademii. Przed nami m.in. dokończenie prac zmierzających do stworzenia systemowych warunków pozwalających PAN realnie i skutecznie pełnić rolę eksperckiego zaplecza państwa, podpisanie umowy o współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej i dalsze zabieganie o osiągnięcie poziomu 3% PKB na naukę. Będziemy także czynili kolejne wysiłki, aby efektywnie promować naukę i przybliżać ją społeczeństwu, czego symbolem ma być projekt budowy Muzeum Historii Naturalnej” – powiedział prezes elekt prof. Marek Konarzewski.
Reforma PAN coraz bliżej kolejnego etapu
Jednym z istotnych wydarzeń kończącej się kadencji było przygotowanie projektu nowelizacji ustawy o Polskiej Akademii Nauk. Dokument ma wprowadzić zmiany w zasadach funkcjonowania Akademii i jej instytutów. 9 października 2026 roku projekt został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów. Kolejnym etapem jest jego rozpatrzenie przez Radę Ministrów. Do czasu zakończenia procesu legislacyjnego proponowane rozwiązania nie stanowią obowiązujących przepisów.
Projekt obejmuje m.in. utworzenie Zgromadzenia Dyrektorów Instytutów Naukowych PAN, zmiany dotyczące organizacji korporacji uczonych oraz nowe rozwiązania w zakresie zatrudniania i oceniania pracowników naukowych. Przewiduje również modyfikacje zasad funkcjonowania rad naukowych. Wśród propozycji znalazły się także rozwiązania dotyczące nagradzania pracowników. Ich ostateczny kształt i termin wdrożenia będą zależały od dalszego przebiegu prac legislacyjnych.
Przed ostatnią kadencją
Zgodnie z ustawą o PAN funkcję prezesa można pełnić przez maksymalnie dwie pełne kadencje. Lata 2027–2030 będą więc ostatnią kadencją Marka Konarzewskiego na tym stanowisku.
Redakcja „Perspektyw” gratuluje Panu Profesorowi ponownego wyboru na stanowisko prezesa Polskiej Akademii Nauk i życzy powodzenia w realizacji planów oraz sukcesów w pracy na rzecz polskiego środowiska naukowego.