Ponad 500 osób – studentów, doktorantów i młodych naukowców – z Polski i zagranicy bierze udział w Lem Next Gen Science Forum 2026, które rozpoczęło się na Politechnice Wrocławskiej. W trakcie inauguracji wydarzenia wręczono Europejską Nagrodę im. Stanisława Lema.
– Rozpoczynające się dziś wydarzenie nie jest kolejną konferencją, ale przestrzenią dla młodych naukowców, w której będą mieli okazję do spotkań, rozmów, zadawania pytań, wymiany doświadczeń i dyskusji o tym, jaką naukę i jaki uniwersytet chcą budować – mówił podczas otwarcia forum prof. Arkadiusz Wójs, rektor PWr. – Na naszej uczelni wsparcie rozwoju młodych karier akademickich nie jest dodatkową aktywnością, lecz centralnym elementem strategii. W ostatnich latach podjęliśmy wiele decyzji, aby tę społeczność wzmocnić. Zwiększyliśmy wsparcie dla badaczy na wczesnym etapie kariery i zainwestowaliśmy w kształcenie doktorantów, rozwijając naszą szkołę doktorską wbrew ogólnokrajowym trendom – dodał.
Inwestycja w młodych jako priorytet
Prof. Arkadiusz Wójs zaznaczył, że silny uniwersytet musi wspierać i pielęgnować nowe pomysły oraz nowe ambicje badawcze i chociaż talent do nauki jest w tym wszystkim niezbędny, to jednak niewystarczający. Młodzi naukowcy potrzebują bowiem funduszy, czasu, zaufania, mentorów, kontaktów międzynarodowych, infrastruktury i instytucji, która poważnie traktuje ich ambicje.
– To jest właśnie nasz model uczelni. Liczę na to, że niektórzy z was rozważą Politechnikę Wrocławską lub nasze instytuty partnerskie z Sojuszu Badawczego Maxa Borna jako miejsce na doktorat lub przyszłą karierę naukową – podkreślił prof. Arkadiusz Wójs. – Forum nie służy jednak rekrutacji. To spotkanie jest wyrazem szacunku dla młodych naukowców, dla ich perspektywy, priorytetów i obaw. Młodzi naukowcy są często opisywani jako przyszłość nauki. To prawda, ale jesteście już także częścią teraźniejszości naszej nauki. Współtworzycie granty i publikacje oraz wzbogacacie społeczności akademickie – dodał.
Rektor PWr zaznaczył też, że postać Stanisława Lema jest bardzo dobrym punktem odniesienia dla forum, ponieważ pisarz łączył wyobraźnię z krytycznym myśleniem. Rozumiał, że technologia to nigdy nie jest tylko postęp, że przynosi ona także pytania o odpowiedzialność, niepewność i granice naszego zrozumienia.
– To jest także zadanie stojące przed waszym pokoleniem. Nie tylko rozwijanie nowej technologii, ale rozumienie jej konsekwencji. Nie tylko produkowanie wiedzy, ale korzystanie z niej w sposób odpowiedzialny. Mam nadzieję, że to wydarzenie pomoże wam nawiązać nowe kontakty i otwarcie ze sobą rozmawiać. Największe idee rodzą się czasem z przypadkowych rozmów – zaznaczył rektor.
Lem Prize za przełom w immunoterapii
Częścią inauguracji wydarzenia było wręczenie Europejskiej Nagrody im. Stanisława Lema za rok 2025, którą otrzymał prof. Li Tang z Politechniki Federalnej w Lozannie (EPFL), światowej klasy ekspert w dziedzinie immunoinżynierii nowotworowej.
– Każdego dnia inspiruje mnie idea, że nauka wraz z wyobraźnią pozwalają nam redefiniować granice tego, co jest możliwe dla ludzkiego zdrowia. Myślę, że to bardzo dobrze współgra z duchem Stanisława Lema. Napisał on kiedyś w swojej powieści, że nie potrzebujemy innych światów, potrzebujemy luster. Myślę, że to przypomina nam, iż poprzez naukę ostatecznie badamy samych siebie – powiedział w trakcie uroczystości prof. Li Tang.
Wartą 100 tys. zł nagrodę kapituła konkursowa przyznała mu za projekt „A Paradigm Shift in Cancer Immunotherapy: Harnessing Type 2 Immunity for Curative and Accessible Therapies” (pol. „Zmiana paradygmatu w immunoterapii nowotworów: wykorzystanie odporności typu drugiego do opracowania powszechnie dostępnej/łatwo dostępnej terapii”).
Badania prof. Li Tanga wnoszą nową wiedzę o tym, jak limfocyty T reagują na cytokiny immunomodulujące, takie jak IL-10 i IL-4, co wcześniej nie było do końca poznane. Limfocyty T stanowią kluczowy element układu odpornościowego. Są to białe krwinki, które pomagają naszemu organizmowi zwalczać choroby.
Zespół laureata Lem Prize 2025 odkrył nowe właściwości tych komórek, co pomaga naukowcom lepiej zrozumieć, jak rozpoznają one i zwalczają komórki nowotworowe. To ważny krok w kierunku opracowania skuteczniejszych metod leczenia nowotworów wykorzystujących naturalne mechanizmy obronne naszego organizmu, czyli immunoterapię.
– W moim laboratorium nie pracujemy tylko nad rakiem, staramy się na nowo wyobrazić sobie, jak możemy przechytrzyć tę chorobę. Musimy opracowywać nowe terapie, które są precyzyjne, adaptacyjne, a także głęboko ludzkie dla pacjentów – mówił laureat. – To szczególny przywilej móc dzielić ten moment z młodymi naukowcami biorącymi udział w Next Gen Science Forum. Życzę wszystkim udanych najbliższych dwóch dni – dodał.
Prof. Tang dziękował także swoim mentorom, prof. Jianjun Cheng i prof. Darrellowi Irvine'owi, jako osobom, które wprowadziły go w jego naukową podróż, prof. Douglasowi Hanahanowi, prof. Carlowi June'owi oraz prof. Jeffrey'owi Hubbellowi, którzy nominowali go do nagrody oraz członkom zespołu, z którymi na co dzień współpracuje.
Wygłosił również okolicznościowy wykład, w którym przedstawił swoje najnowsze badania.
Fundatorami i partnerami nagrody są: Bergman Engineering, Grupa Impel, KGHM Polska Miedź S.A., PCC Group.
Neurobiologia i granice ludzkiej kontroli motorycznej
Program dwudniowego wydarzenia wypełniają spotkania i debaty z wybitnymi naukowcami. Pierwszy wykład plenarny wygłosiła prof. Anna Kuppuswamy (University of Leeds), uznana neurobiolożka kliniczna, członkini Young Academy of Europe, która podkreśliła, że udział w wydarzeniu jest dla niej dużym wyróżnieniem, ponieważ uczestnicy forum reprezentują przyszłość nauki w Europie.
W wystąpieniu mówiła o swoich badaniach dotyczących prób zrozumienia tego, jak mózg kontroluje ciało oraz jak kontrola motoryczna pogarsza się u osób cierpiących na różnego rodzaju choroby.
– Jedną z podstawowych zasad kontroli motorycznej jest integracja sensoryczno-motoryczna. Ale co istotne, jeszcze ważniejsza jest zdolność do niereagowania lub osłabiania informacji sensorycznych nieistotnych dla danego zadania – mówiła prof. Kuppuswamy. – Aby badać zmęczenie w przebiegu chorób, mój zespół łączy stymulację mózgu i obrazowanie mózgu z metodami behawioralnymi oraz technikami modelowania – dodała.
Badaczka mówiła również o swoim zaangażowaniu w popularyzację wiedzy, które ma na celu zwiększanie świadomości na temat zmęczenia oraz o tworzeniu polityk dotyczących zmęczenia, ochrony zdrowia i zatrudnienia.
Ścieżki kariery i odpowiedzialność nauki
Wśród kolejnych prelegentów będzie m.in. dr Tobias Dornheim (Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf, Niemcy), fizyk teoretyczny, laureat Lem Prize 2024. W panelach dyskusyjnych wezmą udział również liderzy polskiego systemu nauki, w tym prof. Krzysztof Pyrć, prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz prof. Krzysztof Jóźwiak, dyrektor Narodowego Centrum Nauki.
– Traktujemy doktorat jako kolejny etap kształcenia, ale z bardzo dobrym wsparciem zarówno finansowym, jak i naukowym i merytorycznym. Mamy nadzieję, że zaproszenie takich osób jak prof. Li Tang czy dr Tobias Dornheim pokaże studentom i przyszłym doktorantom, jaką mogą mieć błyskotliwą karierę, jak mogą świetnie przysłużyć się rozwojowi naszego społeczeństwa – mówiła prof. Katarzyna Matczyszyn, przewodnicząca komitetu organizacyjnego forum.
W trakcie wydarzania pojawią się także wybitni krajowi badacze: dr Anna Byzia z McKinsey & Company, prof. Marcin Drąg z Politechniki Wrocławskiej, specjalizujący się w chemii biologicznej i projektowaniu inhibitorów enzymów, oraz prof. Agnieszka Dobrzyń, dyrektorka Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie, biolożka molekularna i biochemiczka.
Młodzi badacze podejmą także temat miast i społeczeństwa przyszłości oraz inżynierii zdrowia i medycyny przyszłości, pokazując, jak badania techniczne realnie wpływają na jakość i długość życia. Ważnymi wątkami będą również etyka i rzetelność badań, komunikacja naukowa oraz dobrostan psychiczny w środowisku akademickim.
– Takie inicjatywy bardzo cieszą, bo tworzą znakomitą przestrzeń do rozmowy i wymiany doświadczeń. Dlatego w programie mamy dwanaście różnych paneli dyskusyjnych, w których udział weźmie szereg ekspertów, przedstawiciele młodych naukowców i doktorantów. Możemy podyskutować o mobilności, ścieżkach kariery lub finansowaniu badań, czyli tym wszystkim, co jest dla nas doktorantów ważne – podkreślała Izabela Walendzik, przewodnicząca Rady Doktorantów PWr.
Partnerzy i sponsorzy
Partnerami naukowymi wydarzenia są instytucje współtworzące Wrocławski Sojusz Badawczy im. Maxa Borna (Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN, Instytut Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN oraz Łukasiewicz – PORT Polski Ośrodek Rozwoju Technologii), a także Porozumienie Doktorantów Uczelni Technicznych.
Patronat nad Lem Next Gen Science Forum objęli dr Marcin Kulasek, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego; prof. Krzysztof Pyrć, Prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej; Narodowe Centrum Nauki; Polska Akademia Nauk; Paweł Gancarz, Marszałek Województwa Dolnośląskiego oraz Jacek Sutryk, Prezydent Wrocławia.
Sponsorami i partnerami forum są: Nokia, Grupa Impel, PKO Bank Polski, KGHM Polska Miedź S.A., PIT-RADWAR S.A.
Patronem medialnym wydarzenia jest Forum Akademickie.
Zadanie współfinansowane ze środków budżetu Samorządu Województwa Dolnośląskiego.
Źródło: pwr.edu.pl