Zorganizowane w Politechnice Warszawskiej Seminarium Rankingowe 2025 stworzyło unikalną okazję do pogłębionego dialogu między twórcami Rankingu Szkół Wyższych, przygotowywanego przez Perspektywy, a przedstawicielami uczelni przez ranking ten ocenianych. Już sam zestaw instytucji, których przedstawiciele wystąpili na seminarium mówi wiele o jego znaczeniu - reprezentowane były Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Polska Komisja Akredytacyjna, Urząd Patentowy RP, Ośrodek Przetwarzania Informacji PIB, a także Elsevier. Natomiast uczelnie z całej Polski reprezentowane były na seminarium przez ponad 100 osób, które w macierzystych instytucjach zajmują się rankingami i jakością nauki.  

- Wracamy do tradycji seminariów rankingowych organizowanych po opublikowaniu kolejnej edycji Rankingu Szkół Wyższych w przekonaniu, że takie robocze spotkanie z przedstawicielami uczelni ma sens, pozwala otrzymać „feedback” od nich, a jednocześnie pokazać, jakie merytoryczne zmiany wprowadziliśmy w najnowszej edycji Rankingu – przedstawił cel spotkania Waldemar Siwiński, założyciel Fundacji Edukacyjnej „Perspektywy”, witając uczestników Seminarium Rankingowego 2025.

- Dzisiejsze spotkanie jest dowodem na to, że mimo ćwierćwiecza istnienia rankingu nie ustajemy w jego doskonaleniu, z jednej strony na postawie rozwoju sytuacji, z drugiej – głosów środowiska, powiedział Prof. Michał Kleiber, przewodniczący Kapituły Rankingu Szkół Wyższych. - Zapewniam, że bierzemy pod rozwagę wszystkie głosy, co jest wielkim wyzwaniem, bowiem już wykorzystujemy 30 wskaźników i wciąż stajemy przed problemem, jak ustalać zakres tych wskaźników i jaką wagę im przypisać w całości oceny.

- Srebrne gody rankingu to już jest taki czas, w którym możemy mówić, że pewne elementy zostały na rynku dobrze osadzone i wszyscy na tym się opieramy: rodzice wysyłają maturzystów na studia, naukowcy i pracownicy, patrzą, gdzie ich kierunek czy uczelnia się znalazła, młodzi ludzie, którzy poszukują informacji, gdzie studiować, i jakie kierunki będą dla nich w przyszłości korzystne – gratulowała z okazji ćwierćwiecza twórcom rankingu Maria Mrówczyńska, podsekretarz stanu w MNiSW. Podkreśliła, że ranking obejmuje wszystkie uczelnie i jest bardzo elastyczny, bo dopasowuje się do tego, co jest ważne na rynku edukacyjnym, oraz stara się odzwierciedlić to, co jest ważne zarówno dla maturzystów, jak i dla pracowników uczelni.  

Maria Mrówczyńska, MNiSW

Wiceminister nauki skorzystała z okazji, żeby zwrócić uwagą na już trwające i uruchamiane przez ministerstwo programy, które mogą mieć wpływ na to, jak uczelnie będą oceniane w rankingu. Na sześć programów finansowanych w ramach środków z funduszu europejskiego przeznaczonych jest 112 ml zł, w tym na wsparcie polskich uczelni, które chcą przystąpić do międzynarodowych akredytacji czy certyfikatów. Budżet tego programu wynosi 15 ml, a czas realizacji jest do końca 2028 roku.

W opinii uczelni gospodarza, prof. Jana Słyka, prorektora ds. studiów Politechniki Warszawskiej, seminarium o charakterze roboczym, prezentujące „kuchnię” tworzenia rankingu, jest istotne ponieważ wspólnie zastanawiamy się co i w jaki sposób oceniamy. Podzielił się uwagami o rankingu ze swojej perspektywy – zapytując: – Czy nie za mocno skręcamy w kierunku patrzenia na ranking przez pryzmat jakości badań naukowych, co jest chwalebne, bo musimy się ścigać ze światem, ale nie jest to wprost przekładalne na jakość kształcenia? Nie ma tu ścisłej korelacji i również nie potwierdza się w ocenie studentów.

RUZ - oceniać jakość uczelni, a nie ich status właścicielski 

Podczas debaty wiele uwagi poświęcono pierwszej edycji Rankingu Uczelni Zawodowych oraz Rankingowi Kierunków Studiów, który obecnie obejmuje 75 kierunków studiów (w tym roku powiększony o kierunek AI & Data Sciences), a w kolejnych latach będzie systematycznie rozszerzany, by objąć szersze spektrum programów studiów i stanowić cenne źródło informacji dla maturzystów.

- Mamy solidne argumenty, żeby podjąć wizję połączenia zawodowych uczelni publicznych i niepublicznych w jeden ranking – RUZ. Po prawie trzydziestu latach ich istnienia chcemy oceniać jakość uczelni, a nie ich status właścicielski – deklarował Waldemar Siwiński, kierownik rankingu. Nieco odmienne wizje RUZ prezentowali przedstawiciele uczelni zawodowych, które znalazły się na podium tegorocznego Rankingu Szkół Zawodowych –  prof. Monika Pawłowska, rektorka Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Koszalinie, oraz dr hab. Tomasz Bojar-Fijałkowski – prorektor ds. Nauki i Jakości Kształcenia w Powiślańskiej Szkole Wyższej.

- Jestem socjologiem, więc metodologia badań jest mi bardzo bliska - stwierdziła Pawłowska. - Środowisko publicznych uczelni zawodowych jest bardzo podzielone,  jeśli chodzi o rankingowe połączenie uczelni publicznych i niepublicznych ze względu na pewne wskaźniki i kryteria dotyczące oceny. Podkreśliła też, że: „Publiczne uczelnie zawodowe są naprawdę inne, niż uczelnie ogólnoakademickie. Powstaliśmy i funkcjonujemy na lokalnym rynku pracy, i mamy inne spojrzenie na dydaktykę i edukację w tych małych, lokalnych uczelniach.

Prof. Monika Pawłowska, dr hab. Tomasz Bojar-Fijałkowski i Waldemar Siwiński

Pod wieloma kryteriami naprawdę trudno uczelnie publiczne i niepubliczne porównywać z powodu odmiennych zasad finansowania - stwierdził Bojar-Fijałkowski. - Musimy szybciej i intensywniej reagować na potrzeby rynku, bo z tego utrzymujemy się, dlatego przeprofilowaliśmy kształcenie na kierunki medyczne, oczekiwane i dobrze opłacane w lokalnym środowisku, co zaowocowało w punktacji rankingu. Mamy duża liczbę studentów zagranicznych, co generuje wiele problemów i perspektywy są coraz gorsze. Chcielibyśmy żeby ranking uwzględniał mobilności Erazmusa i naszych studentów, pod tym względem jesteśmy wśród dziesięciu uczelni najbardziej umiędzynarodowionych.

Metodologię, czyli kryteria i wskaźniki Rankingu Szkół Akademickich oraz Rankingu Uczelni Zawodowych przedstawił  dr Miłosz Rojek - kierownik naukowy Rankingu, zaś  Rankingu Kierunków Studiów - Przemysław Nowak.

Po przedstawieniu metodologii rankingu, wystąpili przedstawiciele instytucji, które zbierają i przetwarzają dane o uczelniach, naukowcach, badaniach oraz studentach i absolwentach. Z danych tych instytucji twórcy rankingu czerpią najważniejsze, a co szczególnie istotne, rzetelne i sprawdzone informacje na których opiera się ranking.

Prof. Agnieszka Chłoń-Domińczak, przedstawicielka Zespołu Analityczno-Projektowego ELA w Laboratorium Analiz Statystycznych, OPI PIB mówiła o tym jakie dane o wynagrodzeniach i zatrudnieniu absolwentów uczelni są zbierane i analizowane przez ogólnopolski system monitorowania Ekonomicznych Losów Absolwentów szkół wyższych zaś dr hab. Jarosław Protasiewicz - dyrektor Ośrodka Przetwarzania Informacji Państwowy Instytut Badawczy przedstawił dane jakie trafiają do baz OPI.

O komercjalizacji wynalazków i transferze technologii w ocenie innowacyjności szkół wyższych mówiła Marta Pytlarczyk, dyrektorka Departamentu Innowacyjności i Komunikacji Urzędu Patentowego. 

Paula Milewska z Elsevier przedstawiła obraz polskich uczelni i ich miejsce w kontekście międzynarodowym w świetle wskaźników biblio metrycznych SciVal. O znaczeniu akredytacji i certyfikatów, zwłaszcza międzynarodowych, potwierdzające jakość uczelni mówił prof. Janusz Uriasz, przewodniczący Polskiej Komisji Akredytacyjnej.

Paula Milewska (Elsevier)

W podsumowaniu spotkania padły propozycje ze strony przedstawicieli uczelni wyższych o ściślejszej współpracy ze sztabem rankingu i wcześniejszego informowania uczelni o zmianach dotyczących wskaźników i kryteriów. Najgorętsza dyskusja dotyczyła jednego z kryteriów  – prestiżu, w tym oceny przez kadrę akademicką, badana metodą CAWI, jako badanie własne Perspektyw, która składa się na 10 proc. oceny uczelni  i ich zwrotności, wynoszącej 20 proc., co jest jednym z niewielu tzw. miękkich wskaźników. Do tej dyskusji przedstawiciele Perspektyw zobowiązali się wrócić. 

W konkluzji organizatorzy seminarium zapowiedzieli szeroką dyskusję o RUZ, z udziałem organizacji zrzeszających te uczelnie i innych zainteresowanych tym problemem. Zapowiedziano tez kolejne seminarium Rankingowe jesienią br.

Lidia Jastrzębska

fot. Perspektywy

{gallery}stories/2025-07-24-seminarium-ranking{/gallery}