– Uniwersytet musi pozostać miejscem, w którym człowiek uczy się myśleć, pytać, rozumieć konsekwencje własnych wyborów, w którym poznanie łączy się z odpowiedzialnością – mówił ks. prof. Ryszard Czekalski, rektor UKSW, podczas inauguracji roku akademickiego 2026/2027.
Uroczystość rozpoczęcia roku akademickiego na naszym Uniwersytecie, która zgromadziła społeczność akademicką oraz zaproszonych gości, odbyła się 8 października na kampusie przy ul. Wóycickiego.
Centralną uroczystość w Auli im. Roberta Schumana poprzedziła Msza Święta w kościele akademickim pw. św. Józefa Oblubieńca NMP. Uroczystej Eucharystii przewodniczył abp Adrian Galbas, metropolita warszawski, Wielki Kanclerz Wydziałów Kościelnych UKSW.
Mszę Świętą koncelebrowali ks. prof. dr hab. Ryszard Czekalski, rektor UKSW, wraz z kapłanami naszego Uniwersytetu.
– Kierujemy nasze myśli i modlitwy do Najwyższego, prosząc o błogosławieństwo na rozpoczynający się rok akademicki. Zapraszam do wspólnej modlitwy o dary Ducha Świętego dla nas wszystkich – zwrócił się do zgromadzonych na Eucharystii Rektor UKSW.
– Najbardziej podstawowym sposobem poznania jest zdobywanie wiedzy. Gdybyśmy mieli się na tym zatrzymać, moglibyśmy stać się erudytami, ale byłaby to erudycja pozbawiona głębi – mówił arcybiskup Adrian Galbas w wygłoszonej homilii, nawiązując do listu św. Pawła do Galatów. – Wiedza pozbawiona zrozumienia wbija jednak w pychę. Zrozumienie pozwala szukać odpowiedzi na pytania o przyczynę i sens. Ale zrozumienie bez mądrości zasadza się na przeświadczeniu, że wszystko można wyjaśnić za pomocą rozumu – mówił Wielki Kanclerz Wydziałów Kościelnych UKSW, wskazując, że mądrość odpowiada na pytanie, co jest naprawdę ważne, jak żyć, żeby życia nie zmarnować. Jest, jak wierzymy, darem Bożym, o mądrość trzeba więc prosić – zaznaczył.
– Czy w dobie sztucznej inteligencji uniwersytety są zagrożone? – pytał arcybiskup Adrian Galbas. – Zależy to od roli, jaką uniwersytet sobie przypisze. Bo jeżeli chce być on jedynie środowiskiem przekazywania wiedzy, może bać się o swoją przyszłość. Sztuczna inteligencja, choć „wie” bardzo dużo, niczego nie rozumie, jej inteligencja jest równa zeru, trudno o niej powiedzieć, że jest mądra. Dlatego, jeśli jedyną ambicją uniwersytetu miałoby być wypuszczanie sztucznych inteligentów, uniwersytet ma powód do obaw. Jeśli natomiast ma większe – i to nie tylko teoretyczne – ambicje, może być on spokojny o swoją przyszłość.
Metropolita warszawski zachęcił zebranych, by zdobyli się na śmiałość zwracania się do Boga o potrzebne łaski dla siebie i swoich przyjaciół.
– Ewangelia podpowiada nam kierunek działań: szukajcie! Proście! Kołaczcie! – mówił abp Adrian Galbas – W tych słowach jest wezwanie do systematycznego wysiłku, pozwalającego człowiekowi na rozwój. Życzę, żeby ten rok akademicki nie był rokiem lenistwa i regresu – dodał, namawiając do zuchwałego zabiegania o wzrastanie w mądrości z pomocą „Tego, który jest jej źródłem” i tych, którzy „zostaną postawieni na naszej drodze”.
Pytanie o przyszłość człowieka
W wystąpieniu inaugurującym rok akademicki 2026/2027 ks. prof. dr hab. Ryszard Czekalski określił uroczystość chwilą szczególną, w której stawiając pytania o przyszłość nauki, pytamy zarazem – w czasach rewolucji technologicznej i wszechobecnego kryzysu zaufania – o przyszłość człowieka. Wskazał, że w dobie niemal nieograniczonego dostępu do informacji, największym wyzwaniem przestało być „samo jej zdobycie”.
– Dziś jeszcze lepiej niż do tej pory rozumiemy, czym uniwersytet naprawdę powinien być. Największym wyzwaniem staje się umiejętność odróżnienia tego, co prawdziwe, od tego, co tylko prawdopodobne, wiedzy od opinii, mądrości od sprawności technicznej. To, co można, dzięki sztucznej inteligencji odnaleźć w kilka sekund, nie zastąpi bowiem rozumienia, nie zastąpi dojrzałego osądu. Nie zastąpi sumienia. I nie zastąpi odpowiedzialności – mówił ks. prof. Ryszard Czekalski. – Uniwersytet musi pozostać miejscem, w którym człowiek uczy się myśleć, pytać, rozumieć konsekwencje własnych wyborów, w którym poznanie łączy się z odpowiedzialnością. Dziś Uniwersytet potrzebny jest światu bardziej niż kiedykolwiek wcześniej. Potrzebujemy miejsca, w którym różnica poglądów nie kończy rozmowy, w którym prawdy nie ustala się większością głosów. Ludzi, którzy mają odwagę jej szukać.
„Sens tlenem umysłu”
Rektor UKSW przywołał słowa wypowiedziane przez Ojca Świętego Leon XIV w UNESCO podczas niedawnej wizyty we Francji: „Człowiek nie może żyć bez sensu. Sens zaś jest tlenem umysłu”.
Ks. prof. Ryszard Czekalski podkreślił, że zadaniem uniwersytetu pozostaje wsparcie człowieka w poszukiwaniu sensu, poprzez stwarzanie przestrzeni do uczciwego i odważnego pytania o „prawdę, dobro i odpowiedzialność”.
– Uniwersytet potrzebuje ludzi, którzy nie przestraszą się przyszłości, którzy będą potrafili korzystać z technologii, ale nie pozwolą, by technologia zaczęła decydować za człowieka – mówił Rektor UKSW. – Ludzi, którzy będą umieli powiedzieć nie tylko „potrafimy to zrobić”, lecz również „czy powinniśmy to zrobić”.
Jedna metoda nie wystarczy
Ks. prof. Ryszard Czekalski przypomniał zebranym, że nasz Uniwersytet jest od lat miejscem spotkania różnych dziedzin wiedzy: teologii i medycyny, prawa i nauk ścisłych, filozofii i psychologii, biologii i informatyki, humanistyki, nauk społecznych i nowych technologii.
– Ta różnorodność jest naszą siłą – stwierdził Rektor UKSW, zaznaczając, że odpowiedź na pytania współczesności wymaga interdyscyplinarności, bo „nie wystarczy jedna metoda, jedna perspektywa badawcza”.
– Chcemy być uniwersytetem, w którym nauka łączy się z odpowiedzialnością, tradycja z nowoczesnością, tożsamość z otwartością, wiedza z mądrością – mówił z przekonaniem Rektor UKSW, przywołując tegoroczne rekordowe statystyki rekrutacyjne. Poinformował, że chęć studiowania na UKSW zgłosiło w tym roku trzydzieści tysięcy kandydatów, czyli o ponad siedem tysięcy więcej niż w ubiegłym roku. Studia rozpoczęło ostatecznie ponad pięć tysięcy nowych studentów, zaś najbardziej obleganymi kierunkami były pielęgniarstwo z 32 osobami na miejsce, kierunek lekarski z 30 osobami na miejsce i psychologia z 26 osobami na miejsce.
Ks. prof. Ryszard Czekalski zadeklarował jasno, że to przyjęcie jak największej liczby studentów jest celem samym w sobie, chodzi bowiem o wykształcenie ludzi niezależnie myślących, zdolnych do samodzielnego podejmowania decyzji, gotowych służyć innym swoją wiedzą.
Rektor UKSW przypomniał, że począwszy od rozpoczynającego się roku akademickiego, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego liczy 15 wydziałów, wzbogacił się bowiem o trzy wydziały: Wydział Nauk o Komunikacji i Dziennikarstwa, Wydział Psychologii oraz Wydział Nauk o Zdrowiu, na którym został uruchomiony kierunek ratownictwo medyczne.
Ks. prof. Ryszard Czekalski nakreślił śmiałą wizję rozbudowy kampusu przy ul. Wóycickiego, z nowoczesnymi budynkami, które pomieściłyby wydziały Prawa i Administracji, Psychologii i Nauk Pedagogicznych, obecnie mieszczące się w wynajmowanych od miasta budynkach.
– Mamy gotowe projekty akademików, nowych budynków dydaktycznych, laboratoryjnych i administracyjnych. I, co niezwykle ważne – po latach starań mamy teren, na którym możemy je wznieść. Mamy zatem plany. Mamy miejsce. Mamy ambicję – mówił Rektor UKSW z nadzieją na pozyskanie „odpowiednich środków finansowych”, które pozwolą na realizację zamierzeń.
Sieć prawdziwych relacji
W swoim wystąpieniu ks. prof. Ryszard Czekalski, położył szczególny nacisk na kwestię umiędzynarodowienia rozumianego jako „sieć prawdziwych relacji”, obejmującego akademickie ośrodki Europy, ale nie ograniczającego się jedynie do nich. Rektor UKSW przywołał partnerstwo z amerykańskim Loyola University i nawiązaną w ostatnim czasie współpracę z ważnymi amerykańskimi ośrodkami akademickimi: nowojorskim Fordham University, St. John’s University oraz Idaho State University.
„Kierunkiem strategicznym” nazwał Rektor UKSW otwarcie naszego Uniwersytetu na współpracę z uczelniami w Azji i Afryce, czego wyrazem jest powołanie zespołu odpowiedzialnego za współpracę „naukową, dydaktyczną i społeczną” z uczelniami działającymi na obu kontynentach.
Z wyraźną satysfakcją mówił ks. prof. Ryszard Czekalski o obecności na Uczelni rekordowej liczby studentów z 9 państw i 44 uczelni partnerskich, którzy przyjechali na UKSW w ramach programu Erasmus+.
Rektor UKSW zwrócił uwagę zebranych na obecność naszej Uczelni w międzynarodowym zestawieniu badań interdyscyplinarnych Times Higher Education, przede wszystkim zaś w prestiżowym rankingu Times Higher Education World University Rankings 2026, ze szczególnym uwzględnieniem psychologii i prawa, znajdujących się w pierwszej dziesiątce polskich uczelni.
Ocalić duszę Uniwersytetu
Nie zamierzając jednak mierzyć wartości Uniwersytetu osiąganiem wysokich miejsc w rankingach, ks. prof. Ryszard Czekalski zadeklarował z mocą, że uniwersytet istnieje „dla prawdy, nauki i dla człowieka”, zaś otwarcie na świat nie może oznaczać utraty „własnej tożsamości”.
Rektor UKSW przytoczył słowa Patrona naszego Uniwersytetu, Prymasa Tysiąclecia, który trawestując znaną maksymę, mówił, że „czas to miłość”, podkreślając znaczenie czasu poświęcanego właśnie drugiemu człowiekowi.
– Warto te słowa odczytać także na uniwersytecie. Bo czas profesora poświęcony studentowi nie jest tylko godziną dydaktyczną. Czas badacza oddany poszukiwaniu prawdy nie jest jedynie kolejną pozycją w dorobku naukowym. Uniwersytet jest bowiem wspólnotą ludzi – mówił ks. prof. Ryszard Czekalski. – Jeżeli zapomnimy o człowieku, możemy utracić coś najważniejszego, czego nie da się kupić ani zmierzyć. Duszę uniwersytetu.
Zwracając się do studentów pierwszego roku, życzył im, by oprócz akademickiej wiedzy posiedli umiejętność spierania się „bez nienawiści”, korzystali ze sztucznej inteligencji w sposób rozumny, by pozostali wierni samym sobie. Rektor UKSW wskazał, że w tak nieprzewidywalnie zmieniającym się świecie człowiek zawsze będzie potrzebował prawdy, wolności, odpowiedzialności, poczucia sensu życia i drugiego człowieka.
– Człowiek będzie potrzebował uniwersytetu nowoczesnego, ale nie bezrefleksyjnego. Otwartego, ale świadomego własnej tożsamości. Chcemy tworzyć uniwersytet wierny swoim korzeniom, odważny wobec przyszłości, który zawsze stoi po stronie człowieka – zakończył Rektor UKSW, wyrażając nadzieję, że rok 2026/2027 będzie pomyślny dla całej wspólnoty akademickiej.
W trosce o dobro wspólne
List z życzeniami do społeczności UKSW skierował prezydent RP Karol Nawrocki. W przesłaniu odczytanym przez doradcę Prezydenta RP dr. inż. Jarosława Margielskiego, Prezydent Karol Nawrocki podkreślił, że nasza Uczelnia zajmuje szczególne miejsce na akademickiej mapie Polski.
„Nazwisko Patrona zobowiązuje do odważnego poszukiwania prawdy, troski o dobro wspólne – napisał Prezydent RP, nawiązując do postaci Prymasa Tysiąclecia. – Cieszę się, że Uniwersytet pozostaje wierny swej katolickiej tożsamości, jest zarazem wszechstronnym, nowoczesnym ośrodkiem akademickim. Strategia rozwoju uniwersytetu na lata 2026–2029 potwierdza ambicję dalszego umacniania potencjału badawczego i dydaktycznego uczelni, kształcenia ludzi gotowych odpowiedzialnie służyć Polsce, Kościołowi i społeczeństwu. Życzę Państwu, aby rozpoczynający się rok akademicki przyniósł osiągnięcia w realizacji tej misji” – zakończył list Prezydent RP.
Człowiek pozostaje najważniejszy
Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz nawiązał w swoim wystąpieniu do przemówienia inauguracyjnego Rektora UKSW.
– To wystąpienie zmusza do zastanowienia się, jaka jest dzisiaj misja uniwersytetu – mówi Władysław Kosiniak-Kamysz. – W tym tak szybko zmieniającym się świecie szukamy stałych punktów odniesienia w postrzeganiu świata. Wspólnota akademicka jest powołana do szukania prawdy, co jest istotą poznania. Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego wypełnia tę misję. Dziś, gdy świat ma problem z rozpoznaniem prawdy, podsuwając nam prawdę obiektywną i emocjonalną, szczególnie mocno wybrzmiały dziś słowa księdza Rektora.
Wiceprezes Rady Ministrów prosił wykładowców akademickich, by stali się dla studentów prawdziwymi nauczycielami, by nie tylko kształcili, lecz także wychowywali nowe pokolenie w duchu miłości ojczyzny.
Prosił zebranych o podejmowanie działań na rzecz bezpieczeństwa i, będące zadaniem wykładowców akademickich, mądre pojmowanie człowieczeństwa i polskiej racji stanu, by nie wychowywać „kolejnych pokoleń poległych bohaterów”.
– Człowiek, także w dobie sztucznej inteligencji, pozostanie najważniejszy. Człowiek ma nie tylko umysł, ale serce i duszę. Nie może ulec pokusie, by iść na skróty. Ten Uniwersytet nigdy nie szedł na skróty. Z wdzięcznością patrzę na całą wspólnotę akademicką Uniwersytetu. Życzę odkrywania prawdy, odwagi w jej głoszeniu, przestrzeni otwartej na ścieranie się poglądów i wychowania kolejnych pokoleń najlepszych z najlepszych – zakończył Wiceprezes Rady Ministrów.
O uniwersytet ambitny i pełen pasji
Arcybiskup Adrian Galbas, nawiązując do wystąpienia ks. prof. Ryszarda Czekalskiego i powołując się na encyklikę papieża Leona XIV Magnificat humanitas, zadał zgromadzonym pytania: jaki świat chcemy zbudować? Dokąd zmierzamy?
– To także pytanie, jakie można postawić uniwersytetom. Społeczeństwo ma prawo oczekiwać na nie odpowiedzi. Odpowiedź na nie wymaga ambicji zarówno studentów, jak i profesorów, przede wszystkim odwagi w budowaniu relacji mistrz-uczeń – mówił Wielki Kanclerz Wydziałów Kościelnych UKSW.
Arcybiskup Adrian Galbas, przypominając zebranym o zbliżającej się 25. rocznicy przyznania papieżowi Janowi Pawłowi II doktoratu honoris causa naszego Uniwersytetu, zacytował jego słowa o Europie, która potrzebuje nowego ożywienia intelektualnego, nacechowanego prostotą zaangażowania, śmiałością w myśleniu wolnym i twórczym, aby wydobywać ostateczne prawdy o człowieku. Słowa te św. Jan Paweł II skierował przed laty do przedstawicieli UKSW, wierząc, że ta uczelnia, przez solidne zaangażowanie naukowe profesorów i studentów, będzie kształtować – jak powiedział – duchowe oblicze Polski i Europy. To misja, do której wezwał środowiska naukowe, odwołujące się do chrześcijańskich tradycji. Także arcybiskup Adrian Galbas wezwał zebranych na uroczystej inauguracji do tworzenia takiego „ambitnego, pełnego pasji Uniwersytetu”, o którym mówił św. Jan Paweł II.
Ambitne projekty, promocja nauki
W liście odczytanym przez prof. Marię Mrówczyńską, sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego skierowanym do studentów, Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego, podkreślił – z racji ustanowienia roku 2027 Rokiem Nauki – znaczenie i wagę prowadzonych, także na uniwersytetach, badań naukowych. Wyraził uznanie dla zaangażowania związanego z podnoszeniem jakości kształcenia, wzbogacania oferty dydaktycznej uczelni, realizacji ambitnych projektów badawczych, promocji nauki i nawiązywania nowych kontaktów międzynarodowych na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Immatrykulację nowo przyjętych studentów i doktorantów Uniwersytetu przeprowadziła dr hab. Anna Fidelus, prof. ucz., prorektor ds. studenckich i kształcenia. Ślubowali oni: „wytrwale zdobywać wiedzę i umiejętności oraz rozwijać swoją osobowość, rzetelnie dociekać prawdy, głosić ją oraz dawać jej świadectwo swoim postępowaniem, cenić wartości ogólnoludzkie i chrześcijańskie, przestrzegać w życiu akademickim zasad życzliwości oraz tolerancji światopoglądowej, darzyć szacunkiem nauczycieli akademickich i innych pracowników Uniwersytetu oraz dbać o dobre imię Uniwersytetu”.
Ślubowanie złożyli studenci reprezentujący wszystkie kierunki kształcenia na UKSW oraz doktoranci, którzy osiągnęli najlepsze wyniki w rekrutacji do Szkoły Doktorskiej UKSW.
Po ślubowaniu głos zabrali: przewodniczący Samorządu Studentów Jakub Kochanowicz i przewodniczący Samorządu Doktorantów Łukasz Sitkowski.
Wykład inauguracyjny wygłosił prof. dr hab. Mirosław Ząbek, który zaprosił zebranych „w podróż swego życia”, jaką jest neurochirurgia. Prof. Mirosław Ząbek z pasją opowiedział o dokonaniach swego zespołu, a także o przeszłości, teraźniejszości i perspektywach tej dziedziny medycyny, która dzięki dynamicznemu rozwojowi daje obecnie ogromne możliwości niesienia pomocy potrzebującemu człowiekowi.
Zwracając się do społeczności akademickiej, prof. Mirosław Ząbek podkreślił rolę „kamieni milowych”, napotykanych w życiu osobowości, mistrzów, którzy kształtują drogę rozwoju intelektualnego, pomagając żyć bardziej świadomie i bardziej dojrzale.
Uroczystość uświetnił występ Chóru Akademickiego pod batutą Michała Sławeckiego, który tradycyjnie na zakończenie wykonał radosne Gaudeamus igitur.
Źródło: uksw.edu.pl
{gallery}stories/2026-10-09-inauguracja-uksw{/gallery}