„Naszym zasadniczym wyborem jest prymat jakości” – powiedział podczas inauguracji roku akademickiego 2026/2027 rektor Uniwersytetu Opolskiego prof. dr hab. Jacek Lipok. To właśnie jakość – w nauce, kształceniu i odpowiedzialności za region – stała się jednym z najważniejszych tematów tegorocznej uroczystości.

5 października aula Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego ponownie wypełniła się akademicką wspólnotą. Był to dzień nowych początków, ale także wspominania tych, którzy tę wspólnotę współtworzyli.

Tegoroczna inauguracja rozpoczęła się od wspomnienia prof. Franciszka Antoniego Marka, pierwszego rektora Uniwersytetu Opolskiego wybranego demokratycznie przez społeczność akademicką, który zmarł 4 października 2026 roku. Był także doktorem honoris causa UO.

Rektor prof. dr hab. Jacek Lipok przypomniał drogę zawodową i naukową Profesora oraz jego związki z opolską uczelnią.

„Powierzenie godności rektorskiej Profesorowi Franciszkowi Markowi było wyrazem zaufania wspólnoty wobec osoby, która przekonana o słuszności sprawy włączyła się w działania organizacyjne, które przyczyniły się do powstania naszego Uniwersytetu. Zaufanie to Profesor budował od początku istnienia Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu, w której pracę rozpoczął w 1954 roku jako asystent. Chociaż kolejne stopnie naukowe zdobywał poza Opolem; doktorat obronił na Uniwersytecie Wrocławskim, a habilitację uzyskał na Uniwersytecie Jagiellońskim, swoje życie zawodowe do przejścia na emeryturę w 2001 roku związał z naszą Uczelnią. By opowiedzieć o życiu, naukowej pasji i osiągnięciach tak niezwykłej Osoby trzeba by nie jednego a całej serii spotkań i z pewnością będą ku temu sposobności, tym bardziej, że w naszej wspólnocie nie brakuje wychowanków Profesora. Dzisiaj chciałbym przypomnieć Jego słowa wypowiedziane 7 marca 2024 roku podczas uroczystości nadania tytułu doktora honorowego UO: „Za 10 lat będzie czterdziestolecie Uniwersytetu Opolskiego. Przyrzekam, że jak mnie zaproszą, to przyjadę.” Drogi Profesorze nie potrzebujesz specjalnego zaproszenia na swoją Uczelnię; byłeś, jesteś i będziesz Jej częścią, współtworzyłeś Jej historię”

Po tych słowach rektor poprosił wszystkich zgromadzonych o powstanie i uczczenie pamięci prof. Franciszka Antoniego Marka.

Dobry rok i ambitne plany

Pamięć o początkach Uniwersytetu szybko połączyła się z rozmową o jego przyszłości. Rektor, podsumowując miniony rok, wskazał na wyniki ewaluacji jakości działalności naukowej. Spośród 17 ocenianych dyscyplin aż sześć otrzymało kategorię A, a 11 – kategorię B+.

Powodów do satysfakcji dostarczyła również tegoroczna rekrutacja. Uczelnia odnotowała ponad 17 200 zgłoszeń – o ponad 4 tysiące więcej niż rok wcześniej. Na pierwszy rok studiów przyjęto blisko 4 tysiące nowych studentów.

Za tymi liczbami stoją jednak nie tylko statystyki. To także odpowiedź na pytanie, jak Uniwersytet jest postrzegany przez kandydatów i czego oczekują oni od miejsca, w którym chcą rozpocząć swoją akademicką drogę.

W ostatnich latach na UO zrealizowano również wielomilionowe inwestycje, a kolejne przedsięwzięcia są już planowane. Rozwój infrastruktury ma służyć nie tylko poprawie warunków pracy i studiowania, ale przede wszystkim tworzeniu przestrzeni dla badań, kształcenia i współpracy.

Nie tylko liczby

W wystąpieniu rektora wyniki ewaluacji i rekrutacji były jednak punktem wyjścia do szerszej refleksji. Dobra uczelnia nie może bowiem mierzyć swojej wartości wyłącznie liczbami.

„Naszym zasadniczym wyborem jest prymat jakości. Ambicje Uniwersytetu będziemy wyrażać przede wszystkim poziomem badań naukowych, przygotowaniem absolwentów oraz dojrzałością współpracy. Koncentrujemy siły tam, gdzie potrafimy zapewnić wysoki standard i nadać naszym działaniom wyrazisty profil. Taka droga wymaga odwagi w ustalaniu priorytetów oraz konsekwencji w ich realizacji”

W tej perspektywie jakość nie jest wyłącznie kategorią odnoszącą się do wyników badań czy ocen kierunków studiów. Ma również wymiar związany z odpowiedzialnością za wiedzę i sposób jej przekazywania.

„Uniwersytecka jakość ma także wymiar, którego trudno szukać w tabelarycznych zestawieniach. Ujawnia się w uczciwości intelektualnej, w gotowości do poddania własnych przekonań krytyce, w odpowiedzialności za słowo. Pragniemy kształcić ludzi zdolnych odnaleźć się w wybranym zawodzie, a jednocześnie rozumiejących świat i gotowych go współtworzyć. W czasach nadmiaru informacji i iluzorycznej dostępności „prostych i łatwych rozwiązań”, szczególnej wartości nabiera umiejętność rozpoznawania tego, co wiarygodne i istotne”

To spojrzenie znalazło swoje odbicie również w słowach przedstawicieli społeczności akademickiej. Przewodnicząca Samorządu Doktorantów UO Weronika Koston zwróciła uwagę na tempo zmian zachodzących we współczesnym świecie.

„Żyjemy w świecie bardzo szybkich zmian. Rozwój nowych technologii i sztucznej inteligencji, a także przemiany gospodarcze, społeczne czy klimatyczne sprawiają, że coraz częściej musimy się mierzyć z pytaniami, na które nie ma prostych odpowiedzi” – mówiła. – „Dostęp do wiedzy nigdy nie był tak łatwy, a jednocześnie odróżnienie faktu od opinii, rzetelnego badania od pozornie naukowej tezy staje się coraz trudniejsze. I właśnie w takich momentach szczególnie potrzebujemy nauki, która pomaga nam szukać odpowiedzi na trudne pytania, która pozwoli lepiej rozumieć zmiany zachodzące wokół nas, która wnosi coś nowego, która ma swoje znaczenie poza murami uniwersytetu”.

Silny Uniwersytet, silny region

Podczas inauguracji wiele miejsca poświęcono również związkom Uniwersytetu z Opolem i całym regionem. Wśród zaproszonych gości znalazła się sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Karolina Zioło-Pużuk, która gratulowała uczelni wyników ewaluacji i podkreślała znaczenie jakości kształcenia.

– Chciałabym pogratulować wspaniałych wyników ewaluacji oraz wysokiej oceny kierunków. To jest dla studentów najważniejsze. Ta jakość dydaktyki bierze się przecież przede wszystkim z jakości nauki. Uniwersytet Opolski nie jest tylko doskonałością w obrębie województwa opolskiego, jest także doskonałością w obrębie całej Polski, a nawet całej Europy – mówiła.

O znaczeniu uczelni dla regionu mówiła również wojewoda opolska Monika Jurek.

– Inauguracja roku akademickiego to piękny dzień, kiedy mamy możliwość obserwowania, jak tradycja łączy się z przyszłością. To czas, kiedy wybór młodych ludzi, by studiować w Opolu, wydaje się najlepszym wyborem – podkreślała.

Wojewoda zapowiedziała także działań na rzecz stworzenia studentom kierunku lekarskiego możliwości zdawania Lekarskiego Egzaminu Końcowego w Opolu.

Dla marszałka województwa opolskiego Szymona Ogłazy, absolwenta UO, silny Uniwersytet jest jednym z warunków budowania silnego regionu.

– Niezwykle istotne jest to, abyśmy wspólnie budowali potencjał naszego regionu, a nie da się tego zrobić bez silnych uczelni. Ponieważ bez nich nie będziemy mogli trwać jako silny region. Uniwersytet Opolski to nie tylko potencjał naukowy i kapitał ludzki, który tworzy, buduje i scala uczelnię. To również infrastruktura, ale także wartości i tradycja, które są równie ważne jak mury, które nas otaczają.

Jednym z najważniejszych tematów związanych z przyszłością Uniwersytetu pozostaje rozwój medycyny akademickiej. W tym kontekście rektor odniósł się do rozważanego procesu konsolidacji szpitali.

„Rozważamy ten proces, jako tzw. organ prowadzący, z myślą o jakości i dostępności leczenia oraz rozwoju medycyny akademickiej w wymiarze kształcenia i prowadzenia badań naukowych. Ostateczne rozstrzygnięcia muszą wynikać z rzetelnych analiz i dialogu, z poszanowaniem dobra pacjentów, pracowników placówek medycznych oraz bezpieczeństwa Uniwersytetu. Jeżeli okaże się, że zmiany są korzystne i tworzą podstawy rozwoju, będziemy gotowi podjąć odważne decyzje. Odpowiedzialność za przyszłość wymaga bowiem rozwagi w ocenie i odwagi w działaniu”

Do tego tematu odniósł się również marszałek Szymon Ogłaza.

– Jestem przekonany, że to, co rozpoczęliśmy, znajdzie szerokie uznanie, choć jak każda zmiana budzi też kontrowersje – podkreślał.

O potrzebie współpracy mówił także wiceprezydent Opola Łukasz Sowada.

– Studenci wypełniają naszą przestrzeń i bardzo się z tego cieszymy, ponieważ są niezwykle ważnym elementem codziennego funkcjonowania miasta – mówił.

Przypomniał również proces powiększenia Opola sprzed dziesięciu lat.

– Za trzy miesiące minie dziesięć lat od czasu, gdy Opole zostało powiększone. Pamiętam dokładnie podobne wątpliwości, teorie spiskowe i fake newsy. Dziś, z tej dziesięcioletniej perspektywy, patrzymy na ten trudny proces pozytywnie. Choć proces konsolidacji szpitali jest inny, to życzę Uniwersytetowi wytrwałości i odwagi i zapewniam, że samorząd Opola jest partnerem w tym przedsięwzięciu.

Uniwersytet jako miejsce rozwoju

Wśród głosów dotyczących znaczenia Uniwersytetu dla regionu pojawił się również wymiar bardziej osobisty – troska o człowieka, który przychodzi na uczelnię po wiedzę, ale także po doświadczenie i możliwość rozwoju.

– Trudno przecenić wkład Uniwersytetu Opolskiego w rozwój i dobrą jakość naszego regionu. Szczególnie ważne dla rozwoju każdego regionu jest dobre „umeblowanie” ludzkiej głowy i podnoszenie wrażliwości ludzkich serc. Dziękuję za troskę o młodego człowieka, który jest Uniwersytetowi powierzony, który przychodzi tu z zaufaniem, że otrzyma dobrą jakość i w sferze poznawczej, ale także że będzie mógł się rozwijać jako człowiek. To niesamowite, co w tym kontekście Uniwersytet czyni. Dziękuję też za wkład w potencjał ludzki – mówił ks. bp prof. Andrzej Czaja.

Ten aspekt mocno wybrzmiał także w wystąpieniu przewodniczącej Samorządu Studenckiego UO Pauliny Jurczak. Przypomniała, że studia to nie tylko zdobywanie wiedzy i przygotowanie do przyszłego zawodu.

– Przed wami wiele nowych przygód, ale też trudności. Studia, choć przede wszystkim mają wyposażyć nas w wiedzę oraz umiejętności niezbędne w życiu zawodowym, nie składają się tylko z nauki i egzaminów. Studia to nowe przyjaźnie, samorozwój i w końcu to czas, by odnaleźć i poznać samego siebie. Uniwersytet Opolski to nie tylko miejsce, w którym zdobywamy wiedzę, to przestrzeń, która kształtuje nas jako ludzi, pogłębia naszą wrażliwość na drugiego człowieka, a także inspiruje do podejmowania dyskusji. Chcę, żebyście wiedzieli, że nasza uczelnia to wasz dom.

Pytania o przyszłość

Inauguracja jest z natury wydarzeniem symbolicznym – zamyka jeden etap i otwiera kolejny. Tegoroczna uroczystość pokazała jednak, że przyszłość Uniwersytetu nie jest odległą perspektywą. O jej kształcie decydują dzisiejsze wybory: dotyczące nauki, dydaktyki, inwestycji, współpracy z regionem, medycyny akademickiej, ale także sposobu, w jaki uczelnia odpowiada na zmieniający się świat.

Do tych wyzwań nawiązywał również wykład inauguracyjny prof. dr. hab. Łukasza Sułkowskiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego „Los profesorów, czyli rzecz o rewolucji w świecie akademickim”. Jego tematem były przemiany zachodzące we współczesnym szkolnictwie wyższym i wyzwania, przed którymi stoi akademia.

W tym kontekście słowo „jakość” nabiera szczególnego znaczenia. Nie chodzi wyłącznie o wynik ewaluacji, liczbę kandydatów czy kolejne inwestycje. Chodzi także o zdolność Uniwersytetu do zachowania tego, co stanowi o jego istocie, i jednocześnie do odpowiadania na nowe wyzwania.

Rektor podkreślił to, dziękując wszystkim, którzy współtworzą uczelnię.

„Po dwóch latach pełnienia funkcji rektora coraz bardziej przekonuję się, że najtrwalszym źródłem siły Uniwersytetu jest gotowość ludzi do wspólnego działania. Dziękuję pracownikom, studentom i doktorantom, naszym partnerom, władzom państwowym i samorządowym oraz wszystkim przyjaciołom Uczelni. Państwa zaangażowanie sprawia, że wcześniej marzenia, a później odważne zamierzenia – finalnie otrzymują realny kształt.”

Uroczystość prowadziła Anna Maczura z Centrum Języków Obcych UO. Oprawę muzyczną zapewnił Akademicki Chór Uniwersytetu Opolskiego pod kierownictwem dr Anny Sikory.

Źródło: uni.opole.pl