5 grudnia zostały ogłoszone wyniki Programu Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów PISA 2022 (badanie zrealizowano w 2022 r.). Polski raport z badania opublikował Instytut Badań Edukacyjnych odpowiedzialny za przeprowadzenie programu w Polsce.
Polscy piętnastolatkowie utrzymują wysoką pozycję na świecie pod względem umiejętności matematycznych, rozumienia czytanego tekstu oraz rozumowania w naukach przyrodniczych. We wszystkich trzech obszarach objętych badaniem wyniki naszych uczniów są powyżej średniej dla krajów OECD. Są one jednak znacznie niższe niż w poprzedniej edycji badania z 2018 roku.
Najwyższe wyniki na świecie w zakresie umiejętności matematycznych, rozumienia czytanego tekstu i rozumowania w naukach przyrodniczych nadal uzyskują piętnastolatkowie z krajów i regionów Azji. Wśród krajów Unii Europejskiej warto podkreślić wysokie wyniki uczniów estońskich we wszystkich trzech głównych dziedzinach, a także wysoką pozycję Irlandii w zakresie rozumienia czytanego tekstu i Finlandii w zakresie nauk przyrodniczych. Wynik polskich uczniów jest powyżej średniej wyliczonej dla 37 krajów OECD w zakresie wszystkich trzech dziedzin badania.
W najnowszej edycji badania dziedziną główną była matematyka. Uczniowie rozwiązywali większą liczbę zadań z tego obszaru niż z dwóch pozostałych. Pozwoliło to na uzyskanie pogłębionego obrazu wiedzy i umiejętności matematycznych uczniów w Polsce i na całym świecie. W badaniu PISA 2022 średni wynik polskich uczniów w zakresie umiejętności matematycznych wyniósł 489 punktów. Wśród krajów Unii Europejskiej jedynie uczniowie estońscy osiągnęli lepszy wynik. Wynik polskich uczniów jest zbliżony do wyników 11 innych krajów – Holandii, Irlandii, Belgii, Danii, Wielkiej Brytanii, Austrii, Australii, Czech, Słowenii, Finlandii i Łotwy. Średni wynik polskich uczniów w dziedzinie rozumienia czytanego tekstu wyniósł 489 punktów. Wynik Polski jest zbliżony do wyników 7 innych krajów: Wielkiej Brytanii, Finlandii, Danii, Czech, Słowacji, Szwajcarii i Włoch i jest jednym z najwyższych wśród krajów Unii Europejskiej. W zakresie rozumowania w naukach przyrodniczych polscy uczniowie uzyskali średni wynik 499 punktów.
Wynik z zakresu umiejętności matematycznych polskich uczniów w 2022 roku jest znacząco niższy niż w poprzedniej edycji badania w 2018 roku (różnica 27 punktów). W krajach OECD średni wynik umiejętności matematycznych w 2022 był niższy o 15 punktów w porównaniu z rokiem 2018. Również w zakresie rozumienia czytanego tekstu średni wynik osiągnięty przez polskich uczniów w 2022 roku jest znacząco niższy niż w poprzedniej edycji badania w 2018 roku, kiedy wyniósł on 512 punktów. W krajach OECD średni wynik rozumienia czytanego tekstu był w 2022 roku niższy o 10 punktów w porównaniu z rokiem 2018. W najnowszym cyklu badania, w porównaniu z badaniem realizowanym w 2018 roku, średni wynik polskich uczniów w zakresie rozumowania w naukach przyrodniczych jest niższy o 12 punktów. W krajach OECD średni wynik umiejętności rozumowania w naukach przyrodniczych był w 2022 roku porównywalny z wynikiem z roku 2018. Jest to jedyna z trzech dziedzin, w której nie zaobserwowano spadku wyniku dla krajów OECD w porównaniu z ostatnią edycją badania.
Istotny (i niepokojący) jest również wynik Polski, jeśli chodzi o odsetek uczniów na najniższych poziomach umiejętności. Zgodnie z rekomendacją Rady Unii Europejskiej miał on spaść poniżej 15% do 2020 r. I podczas gdy w 2018 r. Polska była jednym z nielicznych krajów UE, którym udało się osiągnąć poziom wskaźników ze wszystkich trzech badanych w PISA dziedzin poniżej 15%, to w badaniu z 2022 r. odsetki uczniów na najniższych poziomach umiejętności są znacznie wyższe i wynoszą odpowiednio: w zakresie matematyki 23%, w zakresie rozumienia czytanego tekstu – 22%, w zakresie rozumowania w naukach przyrodniczych – 19%. W 2022 roku cele rekomendowane przez UE spełniła jedynie Estonia.
Więcej: https://ibe.edu.pl.
Program PISA (Programme for International Student Assessment) przygotowywany jest przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz przedstawicieli krajów członkowskich. Są to największe badania umiejętności uczniów na świecie, realizowane co trzy lata we wszystkich państwach członkowskich OECD, a także w kilkudziesięciu innych krajach i regionach. Polska uczestniczy w programie od samego początku, czyli od roku 2000. Celem badania PISA jest sprawdzenie umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy i tym samym określenie, na ile młodzież jest przygotowana do podjęcia wyzwań, które staną przed nią w przyszłości.