Wybór kierunku studiów to jedna z najważniejszych decyzji w życiu młodych ludzi, która bezpośrednio wpływa na ich przyszłą karierę zawodową i stabilność finansową. Aby pomóc maturzystom podjąć świadomą decyzję opartą na faktach, a nie na przypuszczeniach, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego we współpracy z Ośrodkiem Przetwarzania Informacji – Państwowym Instytutem Badawczym (OPI) rozwija portal ELA Uczeń. To innowacyjne narzędzie udostępnia dane o ekonomicznych losach ponad 7 milionów absolwentów polskich uczelni.
Statystyki jednoznacznie wskazują, że kontynuacja edukacji na poziomie wyższym wyraźnie zwiększa szanse na wyższe wynagrodzenie. Osoby posiadające dyplom uczelni wyższej zarabiają średnio więcej niż ich rówieśnicy, którzy nie zdecydowali się na studia. Aby ułatwić kandydatom nawigację po rynku edukacyjnym i pracy, portal ela-uczen.nauka.gov.pl oferuje intuicyjny i przystępny dostęp do precyzyjnych wskaźników finansowych oraz informacji o tempie dołączania absolwentów do rynku pracy.
— Młodzi ludzie, którzy stoją przed wyborem studiów, potrzebują rzetelnych informacji. Priorytetem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego jest wspieranie takich osób na progu kariery akademickiej poprzez dostarczanie wiarygodnych danych z rynku pracy. Dzięki portalowi ELA Uczeń każdy może sprawdzić konkretne wskaźniki dotyczące wynagrodzeń absolwentów, ich wzrostu z biegiem lat pracy, z podziałem na poszczególne kierunki. Decyzja podjęta na podstawie faktów ułatwi planowanie stabilnej i świadomej przyszłości zawodowej — mówi Marcin Kulasek, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Kluczową zaletą serwisu ELA jest pełna obiektywność i wiarygodność udostępnianych danych. W przeciwieństwie do deklaratywnych ankiet, system opiera się na integracji dwóch oficjalnych rejestrów państwowych: Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), który dostarcza informacji o rzeczywistych zarobkach, typach umów i ewentualnym bezrobociu, oraz systemu POL-on, który zawiera zweryfikowane dane o kierunkach, studentach i absolwentach ze wszystkich uczelni w Polsce. Portal prezentuje najświeższe dane dla rocznika 2024.
Jak wyjaśnia dr hab. inż. Jarosław Protasiewicz, dyrektor OPI, ELA Uczeń to zupełnie nowy sposób prezentacji danych, wprowadzony po bezpośrednich rozmowach z młodymi ludźmi. Celem twórców było podanie informacji w sposób maksymalnie przystępny, dlatego zrezygnowano ze skomplikowanych wskaźników statystycznych na rzecz intuicyjnych filtrów i czytelnych zestawień.
Analiza konkretnych danych z 2024 roku wyraźnie ilustruje zróżnicowanie rynku pracy w zależności od wybranej dziedziny. Wynagrodzenia w pierwszym roku po uzyskaniu dyplomu studiów II stopnia wskazują na najwyższą medianę w obszarze nauk medycznych i o zdrowiu, gdzie wynosi ona 9 551,17 zł brutto, co przekłada się na Względny Wskaźnik Zarobków (WWZ) na poziomie 1,16 (zarobki o 16% wyższe od średniej lokalnej w danym powiecie). Z kolei w dziedzinie nauk inżynieryjno-technicznych mediana wynagrodzeń w pierwszym roku po dyplomie kształtuje się na poziomie 6 919,17 zł brutto przy wskaźniku WWZ wynoszącym 0,80.
Nowa odsłona portalu została wyposażona w szereg praktycznych narzędzi. Użytkownicy mogą skorzystać z porównywarki do trzech kierunków jednocześnie, analizować warianty tych samych studiów (np. stacjonarne vs. niestacjonarne), śledzić wykresy wzrostu zarobków w perspektywie pięciu lat od dyplomu, a także generować rankingi TOP 10 i zestawienia branżowe. Całość wspiera 13 interaktywnych filtrów.
Sami absolwenci przyznają, że ELA pozwala uporządkować natłok informacji i podjąć właściwą decyzję. Igor, student politologii, wspomina, że system pomógł mi przeanalizować czas poszukiwania pracy oraz realne płace, gdy przytłoczyła mnie liczba dostępnych opcji. Z kolei Klaudia, absolwentka mikrobiologii, dzięki danym dotyczącym doktorantów zyskałam jasny obraz sytuacji i podjęłam decyzję o pozostaniu na uczelni.
Eksperci radzą, aby proces wyboru studiów zamknąć w dwóch prostych krokach: w pierwszej kolejności sprawdzić aktualnie prowadzone kierunki, miasta i tryby nauki w bazie studia.gov.pl, a następnie dokładnie zweryfikować zarobki i perspektywy zawodowe absolwentów na ela-uczen.nauka.gov.pl.
Eksperci systemu ELA na Salonach Maturzystów Perspektywy 2026
W ramach kampanii „Zanim wybierzesz studia – Zapytaj ELĘ!” maturzyści i kandydaci na studia będą mieli okazję do spotkania z przedstawicielami Ośrodka Przetwarzania Informacji (OPI) oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Zaplanowana seria wydarzeń ma na celu zaprezentowanie młodzieży praktycznych metod budowania strategii edukacyjno-zawodowej na podstawie twardych danych.
Przedstawiciele zespołu ELA będą obecni we wrześniu na stoiskach informacyjnych podczas ogólnopolskich Salonów Maturzystów. Odwiedzający będą mogli bezpośrednio przetestować portal, porozmawiać o szansach rynkowych poszczególnych kierunków oraz uzyskać wskazówki dotyczące analizy wskaźników finansowych i czasu poszukiwania pracy po dyplomie.
Harmonogram wrzesień 2026:
- 3–4 września – Gdańsk (Uniwersytet Gdański)
- 9 września – Białystok (Politechnika Białostocka)
- 16 września – Olsztyn (Uniwersytet Warmińsko-Mazurski)
- 17–18 września – Poznań (Politechnika Poznańska)
- 24–25 września – Warszawa (Szkoła Główna Handlowa)
- 28–29 września – Gliwice (Politechnika Śląska)
Szczegółowe informacje dotyczące nadchodzących wydarzeń znajdują się na stronie salonmaturzystow.pl , natomiast pełny dostęp do bazy danych ekonomicznych losów absolwentów jest dostępny pod adresem ela-uczen.nauka.gov.pl