Prof. Marek Kwiek, wybitny badacz i dyrektor Instytutu Zaawansowanych Studiów Społecznych i Humanistycznych na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, podzielił się swoimi przemyśleniami na temat efektywnej promocji polskiej nauki na arenie międzynarodowej. Jako członek zespołu ds. promocji nauki przy Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW), prof. Kwiek wskazuje, że klucz do sukcesu tkwi przede wszystkim w jakości prowadzonych badań i ich publikacji w prestiżowych czasopismach.
Wspomina, że jego najnowszy artykuł pt. „Quantifying attrition in science: a cohort-based, longitudinal study of scientists in 38 OECD countries” link.springer.com), napisany wspólnie z dr. Łukaszem Szymulą, spotkał się z ogromnym zainteresowaniem na całym świecie, przynosząc polskiej nauce i Uniwersytetowi im. Adama Mickiewicza szeroką, darmową promocję.
Publikacja ukazała się we wrześniowym wydaniu czasopisma „Higher Education” i w ciągu zaledwie dwóch miesięcy została omówiona w ponad 25 międzynarodowych mediach naukowych oraz zaprezentowana w licznych wywiadach, m.in. w „Nature,” „American Chemical Society”, „Oxford Royal Chemical Society,” „The Scientist Magazine” i „Harper’s Magazine”. Prof. Kwiek podkreśla, że artykuł osiągnął niezwykle wysoką pozycję w rankingach Altmetrics, zajmując miejsce w górnym 1% (99 percentyl) najczęściej komentowanych artykułów globalnie. Praca została pobrana 28 tysięcy razy, co jest rekordem dla czasopisma „Higher Education” od momentu jego powstania 60 lat temu. W jego opinii to niezwykłe zainteresowanie badaniem wynika przede wszystkim z wysokiej jakości wyników oraz znaczenia poruszanej tematyki.
Prof. Kwiek zwraca uwagę, że takie osiągnięcia są kluczowym elementem w promowaniu nauki – prawdziwie wartościowe i nowatorskie badania nie potrzebują dużych nakładów na marketing, ponieważ ich wartość sama się broni, a zainteresowanie nimi pojawia się naturalnie. W rozmowie o skutecznej promocji polskiej nauki i uczelni, prof. Kwiek podkreśla, że wysiłki takie jak targi, konferencje czy networkingi mają swoje miejsce, ale najważniejsze jest, aby najpierw stworzyć wysokiej jakości badania, które mogą same „się promować.” Jego praca zdobyła szerokie uznanie w mediach międzynarodowych - od Stanów Zjednoczonych przez Anglię, Niemcy, Hiszpanię, Włochy, aż po Chiny, Wietnam i Indonezję. Jak wskazuje, jest to bezprecedensowa, darmowa promocja dla jego uczelni oraz dla polskiej nauki jako całości. „Wszędzie pojawił się UAM,” zaznacza prof. Kwiek, co dla niego stanowi dowód, że warto inwestować czas i zasoby w ambitne, wieloletnie projekty badawcze i publikować je w najlepszych czasopismach. W innym przypadku, bez wysokiej jakości i prestiżu, osiągnięcie takiej skali zainteresowania byłoby niemal niemożliwe.
Prof. Kwiek zauważa także, że oprócz publikacji sam artykuł poprzedziła seria seminariów, które prowadził w tak prestiżowych miejscach jak Stanford, Oxford, Hongkong, Szanghaj i CWTS w Lejdzie, co pomogło zwrócić uwagę środowiska naukowego na prowadzone przez niego badania jeszcze przed ich publikacją. Dzięki temu już w styczniu 2024 roku o badaniach pisał „Times Higher Education,” zwiększając rozpoznawalność pracy jeszcze przed jej ukazaniem się w druku.
Prof. Kwiek zauważa, że mimo znaczącej liczby omówień i pobrań artykułu, nie jest pewien co do przyszłych cytowań – z ostateczną oceną popularności pracy w środowisku naukowym należy poczekać około dwóch lat, by zobaczyć, jak wpłynie na dalsze badania innych naukowców. Podsumowując, prof. Marek Kwiek podkreśla, że kluczem do skutecznej promocji polskich uczelni i naukowców są przede wszystkim „badania, badania, badania.” Muszą one być nie tylko wartościowe, ale także publikowane w najlepszych czasopismach – wtedy ich wartość zostanie doceniona na arenie międzynarodowej. Jego zdaniem takie podejście, połączone z dużą dozą wytrwałości i odrobiną szczęścia, jest najlepszym sposobem na zdobycie międzynarodowego uznania i przyciągnięcie uwagi do polskiej nauki: „Dobre i w dobrym miejscu. No i trzeba jeszcze mieć sporo szczęścia…”
Omówienia:
Artykuł wydany w „Higher Education”: link.springer.com
„Nature” o badaniu (plus Interview): „Nearly 50% of researchers quit science within a decade, huge study reveals” - nature.com
„Nauka w Polsce PAP” omówienie (plus Interview): „Po 10 latach w nauce zostaje połowa naukowców, po 20 latach - jedna trzecia”
„American Chemical Society” (plus Interview): “Many researchers leave science within 5 years” - pubs.acs.org
“Science Magazine”: “Scientists Are Leaving Academia at Unprecedented Rates” - scienmag.com
“The Scientist Magazine”: “Why Are Successful Scientists Leaving Academia Mid-Career?” - the-scientist.com
“Oxford Royal Chemical Society” and “Chemistry World” (plus Interview): “Women stay in science far longer than thought, study of OECD countries suggests” - chemistryworld.com
“Harper’s Magazine”: index based on our data in January 2025 (plus interview): harpers.org
“Technology Networks”: “Almost 50% of Scientists Are Leaving Academia Within 10 Years – Here’s Why” - technologynetworks.com
„Health Reporter”: “Why Are Successful Scientists Leaving Academia Mid-Career?” - health-reporter.news
“Federation of European Biochemical Societies (FEBS)”, invitation for a Commentary to FEBS Letters, due in November 2024: febs.onlinelibrary.wiley.com
TV czeska: ct24.ceskatelevize.cz
Wlochy “La Repubblica”: repubblica.it
Hiszpania: mujeresconciencia.com
Wietnam: khoahocphattrien.vn
Estonia: novaator.err.ee
Francja (1): epistella.fr
Francja (2): redactionmedicale.fr
Indonezja (1): detik.com
Indonezja (2): warstek.com
Indonezja (3): duniapendidik.com
Chiny (1): finance.sina.com.cn
Chiny (2): cj.sina.com.cn
Niemcy - wywiad dla niemieckiego radia “Deutsche Welle” (International) z Gabrielem Borrudem (wydanie - listopad 2015): dw.com
Nagroda Polityki „Raport”, omówienie: polityka.pl