Komputery kwantowe jeszcze niedawno kojarzyły się wyłącznie z science fiction. Dziś mają realny wpływ na badania nad lekami, rozwój sztucznej inteligencji i bezpieczeństwo danych. Nie czekają na przyszłość — one ją właśnie piszą. A w tej historii coraz częściej główną rolę grają… kobiety.
Sto lat fizyki kwantowej
W 1925 roku Dirac, Heisenberg i Schroedinger stworzyli podwaliny teorii kwantowej. Wykonywali obliczenia dla systemów tak małych, że w tamtych czasach nikt nie mógł zaobserwować ich bezpośrednio. Stworzyli najbardziej precyzyjną teorię w historii fizyki - jej przewidywania nadal okazują się aktualne, z dokładnością do 12 cyfr znaczących.
Wyróżnienie: Od tamtych odkryć minęło sto lat. Jak wpłynęły na nasze życie? Kto będzie przodował drugiej rewolucji kwantowej?
Druga rewolucja kwantowa: przełomowe technologie
Od czasów Schroedingera, Diraca i Heisenberga minęło sto lat. Dziś ich teoria nie tylko tłumaczy rzeczywistość - ona ją współtworzy. Z probabilistyki i splątania kwantowego korzystają teraz komputery kwantowe - urządzenia, które klasyczne bity (0 i 1) zastępują kubitami - obiektami kwantowymi, które mogą być jednocześnie w stanach 0 i 1, z pewnym prawdopodobieństwem. Dzięki temu niektóre obliczenia wykonują nieporównywalnie szybciej. Nie wszystkie, ale te najbardziej złożone: związane z kryptografią, analizą dużych zbiorów danych, modelowaniem cząsteczek i projektowaniem leków.
Świat zmienia się na naszych oczach
Komputery kwantowe znajdują się już w laboratoriach w Zurychu, Helsinkach, Nowym Jorku czy… w Poznaniu. Google ogłosiło osiągnięcie kwantowej supremacji, IBM udostępnia pierwsze komputery kwantowe online, a Chiny budują narodowe centra rozwoju technologii kwantowych. Volkswagen i D-Wave optymalizują ruch uliczny w Pekinie. NASA wykorzystuje komputery kwantowe do symulacji trajektorii lotów międzyplanetarnych. Startupy tworzą algorytmy kwantowego uczenia maszynowego.
Rewolucja kwantowa zawitała do warszawy!
4 czerwca 2025 r. na Perspektywy Women in Tech Summit rusza Quantum Path - całodniowy program pozwalający doświadczyć kwantowej przyszłości już teraz. Po raz pierwszy w Europie Środkowo-Wschodniej zaprezentowany zostanie na żywo IBM Quantum System Two - pierwszy na świecie modułowy komputer kwantowy o skali użytkowej.
To nie jest prototyp - to krok w przyszłość. IBM Quantum System Two jest gotowy rozwiązywać problemy, którym nie podołają komputery klasyczne: w chemii, finansach, modelowaniu klimatu. Działa dzięki kriogenicznej infrastrukturze, schładzającej procesor do temperatur bliskich zeru absolutnemu - to najzimniejsze miejsce we Wszechświecie.
Quantum Path to znacznie więcej niż technologia. Uczestnicy usłyszą wystąpienia o zastosowaniach komputerów kwantowych, kryptografii, nauce, edukacji i przyszłości tej branży. Podczas Quantum Networking Meeting można porozmawiać z naukowcami z IBM, CERN, Uniwersytetu Gdańskiego, PCSS, Creotech Instruments czy Ministerstwa Cyfryzacji. W hali wystawienniczej czekają stanowiska firm i startupów, pokazujące prawdziwe działające systemy kwantowe. Każdy będzie mógł też spróbować swoich sił w programowaniu kwantowym.
Program zamyka panel „Applications of Quantum Technologies – Bridging Science, Policy and Business” z udziałem czterech wybitnych ekspertek z CERN, IBM, XPRIZE i Perspektywy, omawiający to, co najważniejsze: jak przełożyć teorię na rzeczywiste wdrożenia.
Rewolucja kwantowa potrzebuje kobiet
Rewolucja kwantowa nie dotyczy już tylko fizyków. Potrzebuje programistek, matematyczek, projektantek, popularyzatorek. Mimo to, kobiety nadal stanowią mniejszość w branży - w niektórych zespołach badawczych mniej niż 15%.
W tym roku, spotkanie kobiet z branży odbędzie się w Polsce - na Perspektywy Women in Tech Summit 2025. 4 i 5 czerwca do Warszawy przyjeżdżają programistki, naukowczynie i technolożki z pięciu kontynentów: od Chile, przez Stany Zjednoczone, aż po Indie. Będą dyskutować o przyszłości sektora kwantowego i najbardziej obiecujących zastosowaniach tej technologii.
Zmiana już trwa. Ale musi być wspierana systemowo - przez szkoły, firmy, rządy i fundacje. Nie możemy sobie pozwolić na utratę potencjału połowy społeczeństwa.
Europa i Polska: kwantowa szansa, której nie możemy przegapić
Europa ma wszystko, by stać się “Doliną Kwantową” - naukowców, uczelnie, startupy, programy wsparcia (np. Quantum Flagship). Ale potrzebuje odwagi i strategii. Polska też ma w tym swój udział: Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe, rozpoznawalne na świecie grupy badawcze na Uniwersytecie Warszawskim, startupy (Sequre Quantum, Sonovero R&D) czy wspierające inicjatywy (Quantum AI Foundation, Girls in Quantum).
Jak mówi Dr. Anna Kamińska (QuantERA, Creotech Instruments S.A.): “Polski ekosystem kwantowy ma olbrzymi potencjał rozwojowy. Potrzebujemy przede wszystkim kompetentnej, wyszkolonej kadry. Musimy zapewnić najzdolniejszym polskim studentom jak najlepsze warunki - żeby chcieli zostać w kraju i pracować dla Polskich firm.
Jeśli chcemy mieć wpływ na przyszłość technologii, musimy już dziś inwestować w edukację, różnorodność i współpracę międzynarodową. Musimy pokazać młodym ludziom - niezależnie od płci czy pochodzenia - że mogą być częścią tej historii.
Przyszłość piszemy teraz
Komputery kwantowe już powstają. I tak jak sto lat temu fizyka kwantowa położyła fundamenty pod współczesną technologię, dziś technologie kwantowe wyznaczają kierunek przyszłości, która zmieni świat, jaki znamy. Europa może stać się Doliną Kwantową. Ale tylko wtedy, jeśli postawi na odważnych ludzi, różnorodność i wizję. W przeciwnym razie… przegapi przyszłość.
Dołączcie do kwantowej rewolucji technologicznej - widzimy się w Warszawie
Alessandra Jabłonowska, Girls in Quantum - edukatorka w dziedzinie technologii kwantowych, koordynatorka ścieżki kwantowej podczas Women in Tech Sumit 2025