Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich opublikowała stanowisko, w którym wyraża zaniepokojenie sytuacją uczelni wyższych w Polsce po wejściu w życie ustawy wizowej z kwietnia 2025 r. Ciągle brakuje kluczowego rozporządzenia. Apel o podjęcie działań w tej sprawie opublikowało także Forum Administracji Akademickiej.
Nowe przepisy, obowiązujące od 1 lipca, wymagają od cudzoziemców dokumentów potwierdzających znajomość języka wykładowego na poziomie co najmniej B2, jednak rozporządzenie określające formy tych dokumentów wciąż nie zostało wydane.
„Brak aktu wykonawczego paraliżuje proces rekrutacji i wprowadza niepewność prawną” – alarmuje Prezydium KRASP. Rektorzy apelują do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych o pilne zakończenie prac nad rozporządzeniem, które umożliwi uczelniom legalne i sprawne przyjmowanie studentów z zagranicy.
KRASP stanowczo sprzeciwia się również podważaniu wiarygodności uczelni w zakresie weryfikowania kompetencji językowych kandydatów. „Jesteśmy zaniepokojeni wyrażonym w toku procesu legislacyjnego stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych kwestionującym obiektywizm uczelni w procesie weryfikacji znajomości języka wykładowego studiów. Zakładanie apriori nieuczciwości wszystkich uczelni jest daleko idącym nadużyciem” – podkreślono w stanowisku.
Zastrzeżenia Prezydium KRASP budzi także praktyka konsulatów, które niekiedy wymagają od kandydatów przyjętych przed 1 lipca spełniania nowych warunków wizowych. Problemem jest też niejasność w zakresie uznawania decyzji kuratorów oświaty, co dodatkowo utrudnia proces legalnej rekrutacji obcokrajowców.
KRASP ostrzega, że obecna sytuacja może doprowadzić do faktycznego ograniczenia dostępności studiów w Polsce dla cudzoziemców oraz osłabić międzynarodową pozycję polskich uczelni: „Działania te stoją w sprzeczności z dotychczasową polityką umiędzynarodowienia i zagrażają pozycji polskich uczelni na arenie międzynarodowej”.
Mniej więcej w tym samym czasie na stronie internetowej Forum Administracji Akademickiej (FAA) pojawił się apel do rządzących o „pilne działania naprawcze” m.in. potwierdzenie, że nowe przepisy nie mają zastosowania do kandydatów przyjętych na studia przed 1 lipca 2025 r., natychmiastowe ogłoszenie rozporządzenia w sprawie dokumentów językowych, a także wydanie spójnych wytycznych dla służb konsularnych, zapewniających jednolitą interpretację przepisów.
– Brak rozporządzenia stawia uczelnie w bardzo trudnej sytuacji prawnej i operacyjnej – powiedział „Perspektywom” Radosław Stanczewski, koordynator sekcji ds. umiędzynarodowienia FAA. – Z jednej strony instytucje są zobowiązane do weryfikowania znajomości języka kandydatów na studia, z drugiej nie dysponują przepisami wykonawczymi, które określałyby, jakie dokumenty lub egzaminy są uznawane. W praktyce oznacza to zawieszenie rekrutacji lub konieczność działania bez pełnej podstawy prawnej. To rodzi poważne ryzyko dla uczelni oraz niepewność dla kandydatów z zagranicy. Mija koniec lipca, a uczelnie wciąż nie mają pewności, na jakich zasadach mogą przyjmować cudzoziemców na studia rozpoczynające się jesienią.
Skontaktowaliśmy się z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego z prośbą o informację, kiedy zostanie wydane rozporządzenie i ustosunkowanie się do problemów poruszonych w stanowisku KRASP.
Jak tylko uzyskamy odpowiedź, opublikujemy ją na naszej stronie.
Olga Szaczkus