Zakończona kilka dni temu misja rektorów uczelni akademickich do Maroka jest przykładem, jak odpowiedzialnie prowadzić umiędzynarodowienie polskich szkół wyższych w warunkach nowej ustawy wizowej – łącząc interes polityki zagranicznej państwa z potrzebami rozwojowymi uczelni.
Przyjechaliśmy do Maroka na zaproszenie Jego Ekscelencji Ambasadora Tomasza Orłowskiego, aby rozpoznać możliwości rozszerzenia współpracy z tym niezwykłym krajem. Maroko – mające tyle samo ludności i taką samą liczbę studentów co Polska - leży w Afryce, ale nie jest krajem afrykańskim; należy do świata islamu, ale nie jest krajem arabskim; jest to kraj śródziemnomorski, silnie zakorzeniony w Europie, o mocnych więzach transatlantyckich… (to od Maroka i operacji desantowej „Torch”, 1942, alianci rozpoczęli wyzwalanie Afryki i Włoch).
W polskiej delegacji byli przedstawiciele 11 uczelni akademickich reprezentujących wszystkie typy uczelni KRASP: uniwersytety, uczelnie techniczne, medyczne, ekonomiczne i jedna prywatna - w tym 10 rektorów i prorektorów, 5 dziekanów i dyrektorów centrów współpracy międzynarodowej oraz delegacja Fundacji Edukacyjnej „Perspektywy”, która odpowiadała za organizację i logistykę wyjazdu.
W Casablance i w Rabacie
Misji przewodzili kolejno: prof. Krzysztof Jóźwik, rektor Politechniki Łódzkiej i przewodniczący Konferencji Rektorów Polskich Uczelni Technicznych (KRPUT), który moderował pierwszy dzień spotkań w Casablance oraz prof. Piotr Stepnowski, rektor Uniwersytetu Gdańskiego i przewodniczący Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich (KRUP), który kierował sesjami w Rabacie.
Pobyt w Casablance rozpoczął się od spotkania inauguracyjnego w budynku b. Konsulatu RP, w którym uczestniczyli przedstawiciele władz Uniwersytetu Hassana II (UH2) oraz Polonii marokańskiej. Następnie udaliśmy się na kampus uczelni (w UH2 studiuje pond 100 tys. osób), gdzie odbyła się sesja plenarna i rozmowy bilateralne. Szczególne zainteresowanie Marokańczyków wzbudziły: obszar nowych technologii, nauk społecznych, zdrowia publicznego, a także rozwoju polonistyki w Maroku oraz promocji języków i kultury marokańskiej w Polsce.
W Rabacie głównym punktem było spotkanie na Uniwersytecie Mohammeda V (UM5), jednej z największych i najbardziej prestiżowych uczelni Maroka. Zaprezentowaliśmy możliwości współpracy w zakresie wymiany studentów i kadry, wspólnych projektów badawczych, programów podwójnych dyplomów oraz digitalizacji procesów akademickich. Strona marokańska przedstawiła strukturę swoich uczelni, system szkół inżynierskich, programy doktoranckie oraz projekty wspierające rozwój innowacji, w tym „Cité d’Innovation” i Centrum Przedsiębiorczości UM5. Wyrażono silne zainteresowanie pogłębieniem współpracy z polskimi uczelniami, w tym w obszarze zrównoważonego rozwoju i transformacji cyfrowej.
Po spotkaniu delegacja udała się do Delegatury Unii Europejskiej w Rabacie, gdzie omawialiśmy możliwości wsparcia finansowego współpracy PL-MA w ramach programów Erasmus+, Horizon Europe oraz marokańskiego programu wsparcia mobilności doktorantów. Następnie w Ambasadzie RP odbyło się spotkanie z przedstawicielem Ambasady Mauretanii, jako że polska placówka w Rabacie obejmuje też swoim zasięgiem dyplomatycznym i konsularnym Mauretanię.
Dzień zakończył się wizytą w Université Mohammed VI Polytechnique (UM6P) w Ben Guerir - dyskutowaliśmy o współpracy w naukach ekonomicznych, politycznych i społecznych oraz w projektach badawczych związanych z transformacją gospodarczą i zrównoważonym rozwojem.
Belle opportunité
Wieczorem w Rezydencji Ambasadora RP odbył się uroczysty koktajl z udziałem polskiego korpusu dyplomatycznego i władz marokańskich uczelni. Zapytałem tam Ambasadora Tomasza Orłowskiego, niezwykle zasłużonego dla wspierania polskich uczelni na arenie międzynarodowej (był wcześniej ambasadorem we Francji i Włoszech), o ocenę rezultatów naszej misji. Generalnie, Pan Ambasador uważa, że moment na rozwój polsko-marokańskiej ambitnej współpracy akademickiej jest najlepszy z możliwych, to „belle opportunité”. Ekscelencja zwrócił uwagę na trzy aspekty:
Po pierwsze. Jak podkreślili ostatnio ministrowie spraw zagranicznych Polski i Maroka, oba kraje wchodzą właśnie w nowy etap relacji otwierający wielkie możliwości współpracy. Misja polskich uczelni akademickich służy wykorzystaniu tego momentu do wzmocnienia istniejących projektów edukacyjnych i naukowych i otwarcia nowych możliwości.
Po drugie. Maroko założyło sobie niezwykle ambitne cele rozwoju na najbliższe lata. Dla ich spełnienia potrzebuje tysięcy dobrze wykształconych specjalistów. Polskie uczelnie mogą uczestniczyć w kształtowaniu nowych elit Maroka, które zadecydują o przyszłości swojego państwa i będą wzmacniać współpracę obu krajów.
Po trzecie. Jesteśmy zainteresowani współpracą na najwyższym poziomie i z udziałem najzdolniejszych przedstawicieli marokańskiego społeczeństwa. Dlatego spotykamy się z największymi i najbardziej renomowanymi uczelniami marokańskimi.
Świat akademicki nie był przez ostatnie półtora roku rozpieszczany przez MSZ, delikatnie mówiąc... Ambasada RP w Rabacie i nasz tamtejszy konsulat – kierowany przez towarzyszącego misji konsula Andrzeja Szydło – pokazują, że można inaczej.
Swoistą glosą do przeprowadzonych w Maroku podczas misji rozmów i uzgodnień było otwarcie stoiska narodowego „Study in Poland” podczas międzynarodowych targów edukacyjnych w Rabacie. Dokonali tego wspólnie: ambasador Tomasz Orłowski, konsul Andrzej Szydło, prof. Zbigniew Osadowski, rektor Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku i dyrektor Julię Lysik, koordynatorkę programu „Study in Poland” prowadzonego wspólnie przez i Fundację Edukacyjną „Perspektywy”.
