W roku 2026 egzamin maturalny w formule 2023 będzie zdawany już po raz czwarty. Na poprzednich rocznikach przetestowano różne wersje wymagań, obecna jest dopracowana i nie podlega zmianom. O tej formule egzaminu wiemy już wszystko. To duży luksus dla zdających. Dzisiaj - odcinek pierwszy!
Co roku sukces z języka polskiego zdawanego na poziomie podstawowym osiąga zdecydowana większość maturzystów. W 2023 r. (pierwszy egzamin w tej formule) było to aż 98 proc., jednak w 2024 już tylko 95 proc. Z 2025 znamy na razie wyniki wstępne (94 proc. zdających odniosło sukces), czyli bez uwzględnienia egzaminu poprawkowego zdawanego w sierpniu.
Żadna szkoła nie jest wolna od ryzyka porażki. Nawet w najlepszych ogólniakach od czasu do czasu ktoś nie zdaje egzaminu z polskiego. Jeśli więc myślisz, że nic ci nie grozi, gdyż jest to twój język ojczysty, masz rację tylko na ok. 95 proc. Im więcej czasu poświęcisz na naukę, tym mniejsze będzie prawdopodobieństwo niezdania.
Uwaga na błąd kardynalny!
Egzamin z języka polskiego jest wyjątkowy, gdyż tylko tutaj istnieje możliwość popełnienia błędu, który oznacza dyskwalifikację, czyli błędu kardynalnego. Pełna dyskwalifikacja dotyczy tylko egzaminu zdawanego na poziomie rozszerzonym (dostaje się wtedy zero punktów za cały egzamin). Natomiast w pozostałych częściach – ustnej oraz pisemnej na poziomie podstawowym – sprawa jest bardziej skomplikowana. Warto znać te zasady, aby niepotrzebnie nie panikować.
Na egzaminie ustnym zdający otrzymuje zestaw z dwoma zadaniami. Każde zadanie jest oceniane oddzielnie. Dlatego jeśli błąd kardynalny dotyczy jednego, wciąż jest szansa na uzyskanie wymaganej liczby punktów za zadanie drugie. Jeśli jesteś przekonany, że nie dasz sobie rady z jednym zadaniem i możesz palnąć jakąś głupotę, postaraj się dać z siebie wszystko podczas realizacji drugiego zadania.
Natomiast na maturze pisemnej obowiązkowej (poziom podstawowy) błąd kardynalny można popełnić tylko w wypracowaniu. W pozostałych dwóch częściach egzaminu żadna pomyłka, jaką popełni zdający, nie jest traktowana jako kardynalna. Zatem 0 za wypracowanie wciąż daje szansę na uzyskanie 30 proc. lub więcej za cały egzamin, choć trzeba wtedy zdobyć więcej punktów za pozostałe zadania.
Symulacja matury ustnej
Mimo że egzamin ustny rzadko kończy się porażką, uczniowie bardzo się go boją. To naturalny lek przed nieznanym. Nieznani są egzaminatorzy. Jeden jest polonistą z twojej szkoły, jednak cię nie uczył. Drugi jest człowiekiem z obcej szkoły, więc nie znasz go wcale. Konieczność mówienia przed obcymi osobami to duży stres. Samo uczenie się do egzaminu nie wystarczy, trzeba jeszcze wziąć udział w symulacji matury ustnej.
Próba powinna przypominać warunki, jakie będą w maju 2026. Organizm musi się oswoić z koniecznością kontrolowania czasu. Liczy się bowiem nie tylko umiejętność udzielenia poprawnych odpowiedzi, ale też podanie ich we właściwych ramach czasowych. Jeśli nigdy nie mówiłeś(-łaś) na czas, będziesz się stresował samym faktem, że twoja wypowiedź jest za krótka albo za długa. Weź udział w próbie, a stres będzie mniejszy i skupisz się na meritum.
Próbna matura pisemna
Za pierwszym razem nic nie wychodzi dobrze. Weź udział w kilku próbnych egzaminach. Dzięki temu nie tylko zrozumiesz, jakie masz braki, ale też oswoisz się z atmosferą podobną do tej, jaka panuje na majowych egzaminach.
Udział w próbnych ćwiczeniach uświadamia, co musisz poprawić, a w czym jesteś dobry(-a). Szkoły, których absolwenci najlepiej zdają egzaminy, wyznaczają często stały dzień w tygodniu na próbne egzaminy. Uczniowie wiedzą, że np. co piątek odbywa się próbny egzamin z jakiegoś przedmiotu. Z przedmiotów zdawanych jako obowiązkowe powinno takich prób być więcej, np. jedna w miesiącu. Wyniki to ma być wskazówka, jak przygotowywać się dalej.
Dariusz Chętkowski
