W Polsce studiuje 29 172 studentów zagranicznych, połowa z nich to Ukraińcy i Białorusini – wynika z najnowszego raportu Fundacji Edukacyjnej Perspektywy.

Raport “Studenci zagraniczni w Polsce 2013" prezentuje szczegółowo i w różnych przekrojach stan internacjonalizacji polskiego szkolnictwa wyższego. W prezentacji Raportu, która odbyła się w hotelu Novotel Centrum w Warszawie, wzięli udział dziennikarze oraz zagraniczni studenci z Ukrainy, Białorusi, Rosji, Turcji, Norwegii i USA. - Jest lepiej niż przed rokiem – stwierdził podczas spotkania Waldemar Siwiński, prezes Fundacji - ale cały czas ciągniemy się w ogonie europejskiego i światowego umiędzynarodowienia. A przecież kształcenie zagranicznych studentów mogłoby silniej wpływać na jakość dydaktyki i badań w polskich uczelniach, a także zapewniać realne wpływy uczelnianym budżetom.

- Raport "Studenci zagraniczni w Polsce 2013" oparty jest na niepublikowanych danych GUS za rok akademicki 2012/13, na danych OECD, UNESCO i Eurostatu za rok 2010 oraz na badaniach własnych Fundacji Edukacyjnej „Perspektywy” przeprowadzonych w I kwartale br. – mówi Bianka Siwińska, współautorka raportu: - Przygotowanie tego opracowania jest pracochłonne i... kosztochłonne. Aby na przykład uzyskać pełne dane (nigdzie nie publikowane, gdyż w oficjalnym roczniku GUS – publikowanym z dużym opóźnieniem – podawane są jedynie bardzo ogólne zestawienia zbiorcze) płacimy GUS kilka tysięcy złotych. Uznajemy jednak, że jest to „value for money”, gdyż bez precyzyjnych danych statystycznych trudno byłoby planować rozwój umiędzynarodowienia w Polsce.

Gdzie jesteśmy – internacjonalizacja w Polsce 2013

W Polsce studiuje 29 172 studentów zagranicznych ze 142 krajów, czyli o ponad 4 tysiące więcej niż w roku ubiegłym (wzrost o prawie 17%!). Stanowią oni 1,74% ogółu studentów w naszym kraju. To nie tylko znacząco mniej niż w najwyżej rozwiniętych krajach Zachodu czy w Chinach, ale też mniej niż u naszych sąsiadów: w Czechach, Słowacji, Słowenii, Litwie, Łotwie, Estonii, na Węgrzech a nawet w Bułgarii i Rumunii. Polska, obok Chorwacji, jest najmniej umiędzynarodowionym krajem Unii Europejskiej i jednym z najsłabiej umiędzynarodowionych w OECD. Należy jednak podkreślić stopniową poprawę współczynnika obecności studentów zagranicznych na polskich uczelniach, jako że jeszcze sześć lat temu stanowili oni zaledwie 0,6% wszystkich studentów. Zauważyć trzeba jednocześnie, że z roku na rok spada w Polsce liczba studentów; w roku akademickim 2012/2013 studiowało u nas ogółem 1.675.815 osób - o ponad 60 tysięcy mniej niż w roku poprzedzającym.

Najwięcej studentów zagranicznych przyjeżdża na polskie uczelnie z Ukrainy (9747) i Białorusi (3388). Następni w kolejności są Norwegowie (1553), Hiszpanie (1327) i Szwedzi (1160). Co trzeci student zagraniczny studiuje kierunki związane z medycyną, co czwarty kierunki ekonomiczne i biznesowe, ponad 16% kierunki społeczne, prawie 13% kierunki techniczne, a co dziesiąty - kierunki humanistyczne.

W porównaniu ze średnią światową, w Polsce jest niewielu studentów z Azji – tylko 618 Chińczyków, 468 Tajwańczyków, 217 Hindusów, 209 Wietnamczyków i 201 Malezyjczyków. Niepokoi, że - wbrew światowemu trendowi - ich liczba w Polsce uległa stagnacji. Za to szybko przybywa studentów z Ukrainy – coraz częściej mówi się o zjawisku „ukrainizacji” polskich uczelni. Od 2005 roku ich liczba wzrosła ponad pięciokrotnie! Polska wyprzedziła Niemcy pod względem liczby studiujących tam Ukraińców i stała się drugim, po Rosji, najczęściej wybieranym przez nich krajem studiów. Od 2005 roku potroiła się liczba studentów z Białorusi.

Na świecie ponad 4 miliony studentów uczy się poza granicami swojego kraju. Według prognoz, do roku 2020 liczba ta się podwoi. Ponad połowa studentów zagranicznych to Azjaci (dominują wśród nich Chińczycy i Hindusi). Większość studentów z zagranicy goszczą Stany Zjednoczone, Australia, Wielka Brytania, Niemcy i Francja. Do tej „wielkiej piątki” trafia ponad połowa wszystkich studentów zagranicznych na świecie. W ostatnim czasie do najchętniej wybieranych krajów przez studentów zagranicznych dołączyły również Chiny – studiuje w nich 7% wszystkich studentów zagranicznych. Ocenia się, że w skali globalnej, rynek studiów międzynarodowych przynosi krajom przyjmującym studentów zagranicznych około 100 miliardów dolarów rocznie. W Polsce szacunkowy wkład studentów zagranicznych do gospodarki to około 100 milionów euro rocznie.

Raport „Studenci zagraniczni w Polsce 2013" oparty jest na niepublikowanych danych GUS za rok akademicki 2012/2013, badaniu własnym Fundacji Edukacyjnej Perspektywy, a także na danych OECD, UNESCO i Eurostatu za rok 2010, IIE 2011, Wissenchaftweltoffen 2013. Jest to czwarta edycja publikacji przygotowywanej w ramach programu promocji polskich uczelni za granicą „Study in Poland”

Trendy 2013/14

Wskaźnik umiędzynarodowienia

Najczęściej stosowanym wskaźnikiem umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego jest udział studentów obcokrajowców w ogólnej liczbie studentów w danym kraju. W krajach przodujących pod tym względem studenci zagraniczni stanowią 10-15% ogólnej liczby studentów (w Australii nawet 21,5%). Średnia OECD to ok. 8%, średnia UE to ponad 7%. W roku akademickim 2012/13 było w Polsce 29 172 studentów zagranicznych, co w proporcji do ogółu studentów (1 675 815 osób) daje wskaźnik umiędzynarodowienia 1,74%.

„Ukrainizacja” polskich uczelni

W ostatnich latach obserwujemy zjawisko „ukrainizacji” niektórych polskich uczelni tudzież całego systemu. Od roku 2005 liczba studentów z Ukrainy w Polsce wzrosła prawie pięciokrotnie. W Niemczech na przykład w tym czasie ich liczba spadła. W roku akademickim 2012/2013 na polskich uczelniach studiowało 9747 Ukraińców - czyli prawie co trzeci student zagraniczny pochodził z tego kraju. Na wielu uczelniach w tej chwili studenci z Ukrainy stanowią największą i dominującą grupę narodowościową wśród studentów zagranicznych – czasem zaś wręcz jedyną.

Narodowości

Oprócz dwóch głównych grup narodowościowych, które zdominowały polskie uczelnie – Ukraińców i Białorusinów, dynamicznie rośnie liczba studentów zagranicznych z Malezji, Arabii Saudyjskiej, Hiszpanii i Turcji. Warto zwrócić uwagę, że wśród studentów zagranicznych jest coraz mniej osób polskiego pochodzenia – ok. 16%, chociaż jeszcze 7 lat temu było ich ponad 36%. Oznacza to, że studia w Polsce stają się faktycznie coraz bardziej międzynarodowe.

Płeć

Ponad połowa wszystkich studentów zagranicznych w Polsce to kobiety (52,2%). Ich udział w mobilności akademickiej jest uwarunkowany również kulturowo – np. tylko co czwarty student z tradycjonalistycznej Arabii Saudyjskiej studiujący w Polsce jest płci żeńskiej. Podobnie wygląda sytuacja ze studentami z Indii (24% to kobiety) i Turcji (23,5%). Najwyższy odsetek kobiet studiujących w Polsce dotyczy głównie Wschodu – Rosji (66,4%), Łotwy (65,8%), Kazachstanu (64,5%).

Typy uczelni

Proporcjonalnie najwięcej studentów zagranicznych studiuje na uczelniach medycznych, gdzie co 12-ty student pochodzi z zagranicy (wskaźnik umiędzynarodowienia tutaj to 8,58%). Dla porównania w uczelniach ekonomicznych studenci zagraniczni stanowią 2,08% ogółu studentów, w morskich – 2,56%, na uniwersytetach - już tylko 1,5% studentów, w uczelniach technicznych jeszcze mniej – 0,8%.

Studia po angielsku i wykładowcy z zagranicy

Warunkiem szerszej obecności studentów zagranicznych na polskich uczelniach jest stworzenie dla nich oferty studiów prowadzonych w języku angielskim. Obecnie polskie uczelnie oferują 508 takich programów. Liczba wykładowców obcokrajowców zatrudnionych w Polsce jest niska i wykazuje niewielką tendencję wzrostową. W roku akad. 2012/13 było ich 1770, co stanowi wzrost o 4% w stosunku do roku 2007/08.

Więcej informacji: Bianka Siwińska, 0-501 535 785, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.