Z zaniepokojeniem przyjmujemy projekt budżetu państwa na 2026 rok, w którym wydatki na naukę i szkolnictwo wyższe zostały zaplanowane na poziomie nieco ponad 1% PKB.

Jest to najniższy wskaźnik od początku reformy zapoczątkowanej ustawą z 2018 roku. Co więcej, zaprojektowane nakłady są kilkukrotnie niższe od średnich wydatków w państwach należących do OECD - czytamy w stanowisku Zgromadzenia Plenarnego Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich.

W oświadczeniu podkreślono, że niski i malejący poziom finansowania nauki oraz szkolnictwa wyższego ogranicza rozwój polskich uczelni, osłabia ich konkurencyjność międzynarodową i hamuje innowacyjność gospodarki. Zbyt duża część środków przeznaczana jest na wynagrodzenia i utrzymanie infrastruktury, podczas gdy na badania i rozwój trafia jedynie niewielki ułamek budżetu.

Brak odpowiednich inwestycji prowadzi do utraty talentów, pogłębiania luki pokoleniowej i odpływu młodych naukowców, a także zwiększa zależność kraju od zagranicznych technologii. Uczelnie, mimo potencjału do wspierania gospodarki, mają ograniczone możliwości pozyskiwania środków, co utrudnia im realizację ambitnych zadań badawczych.

Dokument wskazuje, że stabilne i adekwatne finansowanie sektora akademickiego jest kluczowe dla bezpieczeństwa technologicznego i gospodarczego państwa. Silne ośrodki naukowe przyczyniają się do rozwoju regionów i zwiększają atrakcyjność inwestycyjną miast, dlatego konieczna jest zmiana podejścia do finansowania nauki, by nie pogłębiać dystansu dzielącego Polskę od krajów o rozwiniętym potencjale badawczym.

Do pobrania: https://www.krasp.org.pl