Wydział Interdyscyplinarny w Krakowie Uniwersytetu SWPS organizuje Międzynarodowe Biennale Sztuki AI, które odbędzie się 6–20 marca 2026 roku w Krakowie. Pierwsza edycja pt. „Twórczy dialog i edukacja z AI” poświęcona będzie relacjom człowieka i sztucznej inteligencji – ich wspólnej kreatywności, potencjałowi edukacyjnemu i etycznym wyzwaniom. W programie znajdą się wystawy, konferencje, warsztaty, performance i dyskusje, które łączą sztukę, naukę i technologię. Perspektywy są patronem medialnym wydarzenia.
Dr hab. Magdalena Pińczyńska, prof. Uniwersytetu SWPS, dziekan Wydziału Interdyscyplinarnego w Krakowie Uniwersytetu SWPS, tłumaczy: Międzynarodowe Biennale Sztuki AI „Twórczy dialog i edukacja z AI” jest dla nas próbą stworzenia przestrzeni, w której spotkają się artyści, badacze, studenci i szeroka publiczność, aby wspólnie przyjrzeć się temu, jak sztuczna inteligencja zmienia nasze życie. Pierwsza edycja biennale łączy wystawy, konferencje, warsztaty i debatę, tworząc ekosystem wymiany myśli i doświadczeń. To nie tylko wydarzenie artystyczne – traktujemy je jako laboratorium przyszłości, w którym możemy sprawdzać, jak współpracujemy z algorytmami, jak uczymy się od maszyn i jak one uczą się od nas. To także przestrzeń do badania, czy technologie mogą pomóc nam lepiej rozumieć siebie nawzajem.
Nowe technologie, w szczególności narzędzia generatywne, wpływają na relacje społeczne i sposób postrzegania rzeczywistości. Obrazy, teksty i dźwięki tworzone z udziałem AI stają się elementem codziennej komunikacji, a granica między tym, co „ludzkie” i „maszynowe”, przestaje być oczywista. Z jednej strony otwiera to możliwości twórcze: pozwala testować alternatywne scenariusze, poszerzać wyobraźnię, przekraczać indywidualne ograniczenia. Z drugiej zmusza do zadawania pytań o wiarygodność obrazu, autorstwo, prawa twórców, bezpieczeństwo danych oraz o to, w jaki sposób algorytmy modelują nasze emocje i decyzje. Biennale ma być miejscem, w którym te napięcia nie są ukrywane, lecz świadomie omawiane.
Relacje człowiek–człowiek ulegają zmianie: funkcjonujemy w środowisku, w którym coraz większa część kontaktu przebiega przez inteligentne systemy pośredniczące. To, co widzimy w mediach, jak rozmawiamy, jak budujemy wspólnoty, filtrują dziś modele obliczeniowe. Sztuka generatywna pozwala te procesy zobaczyć i wyostrzyć: pokazuje, że technologia nie jest neutralnym tłem, ale uczestnikiem naszych relacji. Dlatego w programie Biennale organizatorzy kładą nacisk nie tylko na estetykę dzieł, lecz także na wymiar społeczny, na to, jakie pytania zadają o władzę, sprawczość, wykluczenie czy możliwość oporu wobec nieprzejrzystych systemów.
Dr hab. Magdalena Pińczyńska mówi: Uniwersytet SWPS, jako instytucja łącząca badania, dydaktykę i działalność twórczą, jest miejscem, gdzie rozwój technologii może być powiązany z refleksją etyczną. Naszym zadaniem jest nie tylko kształcenie osób biegle posługujących się narzędziami, w tym AI, lecz także wspieranie krytycznego myślenia, wrażliwości społecznej i świadomości konsekwencji decyzji projektowych. Uniwersytet jest przestrzenią, w której artysta czy projektant nie tylko eksperymentuje z narzędziami, ale też uczy się, jak projektować odpowiedzialnie: kto ponosi odpowiedzialność za skutki użycia danych, jak chronić podmioty przedstawiane w obrazach, jak unikać reprodukowania stereotypów.
Biennale Sztuki AI wpisuje się w te zagadnienia. Traktujemy je jako otwarte forum, w którym prace artystyczne stają się punktem wyjścia do rozmowy z publicznością, studentami i ekspertami z różnych dziedzin: od sztuki, przez psychologię i filozofię, po informatykę, prawo i etykę nowych technologii. Zależy nam, by pokazywać zarówno potencjał, jak i ryzyka związane z wykorzystywaniem AI, nie po to, by budować proste narracje „zachwytu” lub „zagrożenia”, lecz by wspólnie rozwijać język, który pozwoli odpowiedzialnie o tych zjawiskach mówić – dodaje Pińczyńska.
Organizator: Wydział Interdyscyplinarny w Krakowie Uniwersytetu SWPS
Współorganizatorzy: Wesoła Immersive – New Media Art Center, Wydział Intermediów Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie.
Więcej informacji na stronie: biennaleai.org