Fot. Adrian Wykrota

Do postanowień noworocznych na rok 2026 powinniśmy dorzucić obietnicę poznania (i stosowania!) nowych zasad rodzimej ortografii. To największe zmiany od kilkudziesięciu lat, zatem warto je przeanalizować, nawet jeśli na co dzień obowiązek korekty naszych tekstów składamy na program komputerowy...

“Zgodnie z zaleceniami Rady Języka Polskiego od 1 stycznia 2026 roku powinny wejść w życie nowe zasady ortograficzne. Chodzi w sumie o 11 zmian. Skrótowo można je zobrazować wybranymi przykładami:

• Osiedle Zacisze, Plac Mickiewicza (dotychczas osiedle Zacisze, plac Mickiewicza); nazwy ulic małą literą, np. ul. Klonowa;
• Hotel Senator, Kawiarnia Literacka (dotychczas hotel Senator, kawiarnia Literacka);
• Nagroda Złote Lwy, Medal „Za Odwagę” (dotychczas nagroda Złote Lwy, medal „Za Odwagę”);
• Wrocławianka ‘mieszkanka Wrocławia’, Mokotowianin ‘mieszkaniec dzielnicy Mokotów’ (dotychczas wrocławianka, mokotowianin);
• Pod sklepem zaparkował Fiat (dotychczas Pod sklepem zaparkował fiat);
• Ogniem i mieczem to powieść sienkiewiczowska (dotychczas Ogniem i mieczem to powieść Sienkiewiczowska);
• Zastanawiam się, czy by nie wyjechać (dotychczas Zastanawiam się, czyby nie wyjechać);
• Dzięki pomocy niezapakowane jeszcze prezenty szybko zapakowałem (dotychczas Dzięki pomocy nie zapakowane jeszcze prezenty szybko zapakowałem);
• niemniejszy, nienajmniejszy, nieszybciej, nienajszybciej (dotychczas nie mniejszy, nie najmniejszy, nie szybciej, nie najszybciej).

Czy te zmiany upowszechnią się wśród Polaków? Trudno orzec, bo ze zwyczajami społecznymi bywa różnie. Poza tym coraz więcej osób korzysta z maszyn automatycznie przekształcających teksty. W efekcie w coraz większym stopniu nie będzie wiadome, czy to Polacy zmienili sposoby pisania, czy też sztuczna inteligencja została tak wytrenowana”. - mówi prof. Jarosław Liberek, z Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej UAM.