Na początku grudnia na Politechnice Rzeszowskiej (PRz) ruszyła rekrutacja na mikrokursy dla studentów. Cykl 3-godzinnych zajęć o różnej tematyce – od technik skutecznej nauki po akademicki savoir-vivre – ma być jedną z odpowiedzi na problem drop-outu, który jest widoczny również na Politechnice Rzeszowskiej. Projekt pt. „Minimalizowanie zjawiska drop-out w Politechnice Rzeszowskiej” realizowany jest dzięki wsparciu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego.
Choć zjawisko drop-outu (przedwczesnej rezygnacji z nauki, studiów) nie jest niczym nowym, to jednak w ostatnich latach obserwuje się nasilenie tego procesu na uczelniach w całej Polsce.
– Są takie kierunki na niektórych uczelniach, gdzie odchodzenie – czy wręcz niepodejmowanie studiów mimo zrekrutowania się na nie – na pierwszym roku sięga niemal połowy wszystkich osób będących na I roku studiów – mówi dr hab. inż. Dominik Strzałka, prof. PRz, kierownik projektu „Minimalizowanie zjawiska drop-out w Politechnice Rzeszowskiej” i prodziekan Wydziału Elektrotechniki i Informatyki PRz. – Natomiast według analiz prowadzonych na naszej uczelni ten odsetek wynosi poniżej dwudziestu procent.
Przyczyny porzucania studiów są bardzo różne i nie do końca zbadane – wynika to m.in. z faktu, że osoby rezygnujące ze studiów często jednocześnie zrywają kontakt z uczelnią. Można je jednak pogrupować w kilka obszarów: niedopasowanie emocjonalne, niewłaściwe wyobrażenia na temat studiów – w tym specyfiki studiów technicznych – problemy organizacyjne (np. dojazdy, łączenie nauki z pracą) czy finansowe.
– Na pewno jednak istnieje grupa studentów, którzy mają trudność z odnalezieniem się na uczelni i z poradzeniem sobie z pewnego rodzaju „szokiem”, jakim dla niektórych osób są inne zasady funkcjonowania w szkole średniej, a inne na uczelni. Inna kultura, inna rzeczywistość, inne normy społeczne – to wszystko może na początku przytłaczać – podkreśla prof. Strzałka. – Stąd pomysł mikrokursów, które mają pomóc studentom oswoić się z akademicką rzeczywistością.
Tematy pierwszych mikrokursów na PRz to:
- Jak się skutecznie uczyć?
- Wellbeing – równowaga między nauką a życiem prywatnym
- Savoir vivre na uczelni – dobre praktyki w kontaktach w środowisku akademickim
- Zarządzanie czasem
- Radzenie sobie ze stresem
Pytany o włączenie do oferty mikrokursów tematyki akademickiego savoir-vivre’u, kierownik projektu zwraca uwagę na problemy komunikacyjne, z jakimi często mierzą się zwłaszcza studenci rozpoczynający studia.
– Z doświadczeń nauczycieli akademickich wynika, że świeżo upieczeni studenci często nie do końca wiedzą, jak funkcjonuje uczelnia i jakie zasady komunikacji na niej obowiązują. Dobrym przykładem jest zwracanie się per „profesorze” do każdego wykładowcy, co jest naturalnym nawykiem wyniesionym ze szkoły średniej, a na uczelni bywa odbierane jako błąd – wyjaśnia.
Prof. Strzałka wskazuje również inne obszary, które pojawiają się w kontekście akademickiego savoir-vivre’u: trudności z pisaniem e-maili, nieumiejętność rozpoczęcia rozmowy z wykładowcą czy pracownikiem administracji, a czasem nawet lęk przed zwykłym powiedzeniem „dzień dobry”.
– To nie są kwestie wynikające ze złych intencji, lecz raczej z niepewności, stresu i różnic pokoleniowych. Dla wielu studentów uczelnia jest zupełnie nowym, nieznanym środowiskiem i naturalne jest, że na początku nie czują się w nim swobodnie – podkreśla.
Mikrokurs z akademickiego savoir-vivre’u obejmuje m.in. zasady poprawnego pisania e-maili (w tym formułowania tematu wiadomości i stosowania podpisu), formułowania wypowiedzi ustnych, przełamywania obaw przed zadawaniem pytań wykładowcom, a także podstawową wiedzę o strukturze uczelni, pełnionych funkcjach i dostępnych dla studentów formach wsparcia, takich jak biura obsługujące studentów, pomoc psychologiczna czy biuro ds. osób z niepełnosprawnościami.
– Dobrym przykładem jest też oczekiwanie niektórych studentów, że niezależnie od pory dnia czy tygodnia – późnym wieczorem, w weekend czy w święto – odpowiedź na e-mail powinna nadejść natychmiast. Tymczasem uczelnia rządzi się określonym rytmem pracy i warto te zasady poznać, by uniknąć niepotrzebnej frustracji – tłumaczy kierownik projektu.
Jak podkreśla dr hab. inż. Dominik Strzałka, celem tych działań nie jest krytykowanie studentów, lecz wyposażenie ich w kompetencje społeczne i komunikacyjne, które pomogą im zarówno na uczelni, jak i w przyszłym życiu zawodowym.
– To, co dziś bywa odbierane jako brak kultury osobistej, często wynika po prostu z braku doświadczenia. Chcemy pomóc studentom zrozumieć zasady funkcjonowania środowiska akademickiego i poczuć się w nim pewnie. To element wsparcia, a nie oceniania – zaznacza prof. Strzałka.
Uzupełnieniem mikrokursów jest przygotowany w ramach projektu przewodnik „Studenckie ABC”, który otrzymali studenci pierwszego roku. Publikacja zawiera najważniejsze informacje organizacyjne, wyjaśnia zasady studiowania, wskazuje dostępne formy wsparcia i podpowiada, gdzie szukać pomocy w różnych sytuacjach. Ma ona ułatwić studentom start na uczelni i zmniejszyć poczucie zagubienia w nowym środowisku.
Zdaniem kierownika projektu moment uruchomienia mikrokursów nie jest przypadkowy.
– Z naszych badań wynika, że pierwszym momentem krytycznym jest październik, a drugim właśnie grudzień – czas zmęczenia, pierwszych zaliczeń i wyjazdów do domu rodzinnego, po których część studentów nie wraca na uczelnię z obaw przed sesją albo z poczucia niedopasowania do akademickiej społeczności – wyjaśnia.
Mikrokursy realizowane są w formie 3-godzinnych zajęć prowadzonych w małych, maksymalnie 15-osobowych grupach. W pierwszej edycji zajęcia prowadzić będzie zewnętrzna firma szkoleniowa.
Zgłoszenia pod tym linkiem: ankieter.prz.edu.pl
Magda Tytuła