Temat I sesji plenarnej w czasie konferencji Studenci zagraniczni w Polsce został wybrany nieprzypadkowo. Największy znak zapytania, jaki bowiem stoi obecnie przed szkolnictwem wyższym, to niestabilność sytuacji geopolitycznej świata, a zwłaszcza w bliskim sąsiedztwie Polski.

Prowadzący Waldemar Siwiński, prezydent IREG Observatory on Academic Ranking and Excellence, założyciel Fundacji Edukacyjnej „Perspektywy”, zaprosił do udziału w dyskusji nieoczywistych gości. Byli to:

• Prof. Maciej Duszczyk – b. podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji
• Prof. Krzysztof Pyrć – prezes Fundacji na rzecz Nauki Polskiej
• Płk Piotr Turek - Szef Centrum Implementacji Sztucznej Inteligencji, Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni
• Robert Sadowski - Prezes Zarządu, Zakłady Mechaniczne „Tarnów SA” - Grupa PGZ
• Prof. Grzegorz Mazurek - Rektor Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie; Członek Rady Nadzorczej PKO BP

Poproszony o skomentowanie wyzwań, przed jakimi stoją uczelnie w kontekście umiędzynarodowienia z jednej strony, a polityki migracyjnej z drugiej, prof. Maciej Duszczyk podkreślił: Choć wprowadzenie regulacji wizowych spotkało się z początku z dużymi obawami i kontrowersjami w środowisku akademickim, wraz z upływem czasu widać, że to działanie przyniosło pozytywne efekty. To przede wszystkim uporządkowanie systemu, rosnąca atrakcyjność Polski jako kraju studiowania, a tym samym przyciąganie do nas coraz lepszych studentów na coraz lepsze programy przygotowywane przez uczelnie.

Prof. Duszczyk mówił też, że obecnie istotnym wyzwaniem jest dopracowanie strategii skierowanej do Polonii, tak by przyciągnąć na studia do Polski młode osoby już urodzone za granicą, ale dobrze znające język polski z domu. To zasób demograficzny, jaki Polska straciła i powinniśmy o niego teraz mocno zawalczyć – zaznaczył.

Z kolei prof. Krzysztof Pyrć odniósł się do pytania o to, jak wobec nowego finansowania nauki w Europie Polska może konkurować z innymi krajami. Naukowiec wyjaśniał: PR to nie wszystko i jeśli polskie uczelnie skupiać się będą tylko na promocji, nie przyciągniemy do nas atrakcyjnych badaczy z zagranicy. Wyzwaniem, przed jakim obecnie stoimy, jest kwestia przygotowania takiej oferty, która okaże się ciekawa pod kątem rozwoju naukowego cudzoziemców. Świat idzie do przodu, specjalizuje się, powstają centra doskonałości – i właśnie to jest kierunek, jaki musimy przyjąć. Czyli przestańmy konkurować ze sobą, zacznijmy konkurować z innymi krajami świata.

Płk Piotr Turek nakreślił natomiast obraz wojny cyfrowej, jaka obecnie toczy się na świecie. Obecnie środek ciężkości przesunął się z wojny konwencjonalnej na wojnę w cyberprzestrzeni. Najpotężniejsze kraje świata prowadzą wyścig zbrojeń w zakresie sztucznej inteligencji i kto ten wyścig wygra, ten będzie innym dyktował warunki. W tym kontekście wojsko potrzebuje uczelni. Potrzebujemy państwa pracy, kompetencji, by zbudować cyfrową suwerenność (co nie oznacza izolacji) naszego kraju – mówił. Jako przykład modelowej współpracy nauka-wojsko-biznes podał kooperację sił zbrojnych z instytutem IDEAS. I dodał: Dziś nadzieją sił zbrojnych państwa są doskonale wykwalifikowane zespoły budujące sztuczną inteligencję. Wszelkie działania podejmowane w tym zakresie przez badaczy są priorytetem w obecnej sytuacji geopolitycznej.

Robert Sadowski przypomniał stare powiedzenie – chcesz pokoju, szykuj się do wojny. Jako przedstawiciel przemysłu zbrojeniowego gdy słyszę o planach inwestycyjnych rządu dotyczących wydatków na zbrojenia, to czuję ogromną odpowiedzialność, by temu podołać i zapewnić bezpieczeństwo państwu. Stąd jako branża czujemy się interesariuszami szkolnictwa wyższego, potrzebujemy szybko wykwalifikowanej specjalistycznej kadry umiejącej pracować z nowoczesnymi technologiami – mówił.

Na zakończenie tej sesji prof. Grzegorz Mazurek podsumował: Z naszej dyskusji wynika jasno, że polskie uczelnie, by konkurować z innymi uczelniami z Europy i świata, muszą dopasowywać swoją ofertę do wyzwań współczesności. Tylko w ten sposób ściągniemy do nas najlepszych studentów czy naukowców.

Dodał też, że obecnie Polska jest „sexy”: To jest nasz czas, powstał wokół naszego kraju fajny klimat, Polska budzi emocje i stwarza na zewnątrz wrażenie, że tu można się dobrze rozwijać. W dodatku dzięki ustawie wizowej mamy teraz projakościową politykę umiędzynarodowienia, więc nam jako uczelniom nie pozostaje nic innego niż zbudować odpowiednio atrakcyjną ofertę – zauważył. – W tym kontekście warto już na koniec zadać sobie pytanie, po co nam jest umiędzynarodowienie, i pod to zacząć budować strategię. I każda uczelnia powinna sobie takie pytanie postawić.

Fot. Anita Kot / Perspektywy