Europejski Urząd Patentowy (European Patent Office - EPO) opublikował najnowszy ranking EPO Technology Dashboard 2025. Wynika z niego, że uczelnie odgrywają wiodącą rolę w polskim sektorze patentowym. Największą liczbą zgłoszeń może pochwalić się Uniwersytet Jagielloński. Większość to rozwiązania z szeroko pojętej branży life science do zastosowań w rolnictwie, medycynie, farmacji czy diagnostyce.

Jak poinformował Urząd Patentowy RP, ogólnie w 2025 roku EPO otrzymał rekordową liczbę 201 974 wniosków o patent europejski, co stanowi wzrost o 1,4 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim. Jednocześnie liczba aplikacji przekroczyła po raz pierwszy poziom 200 tys. zgłoszeń. Pięć krajów, z których pochodziło najwięcej zgłoszeń do EPO to Stany Zjednoczone, Niemcy, Chiny, Japonia i Republika Korei.

Polskie przedsiębiorstwa, uczelnie i wynalazcy złożyli w sumie 621 wniosków patentowych, co stanowi spadek o 10,3 proc. rok do roku. Tym samym utrzymujący się od 2021 roku trend wzrostowy rodzimych zgłoszeń wyhamował. Polska nadal pozostaje jednak w TOP 30 państw i zajmuje obecnie 12. miejsce w Unii Europejskiej, wyprzedzając inne kraje Europy Środkowej, w tym Czechy (15. miejsce), Słowenię (16. miejsce), Węgry (17. miejsce), Słowację (22. miejsce) oraz kraje bałtyckie.

Silną pozycję w polskim sektorze patentowym utrzymują uczelnie. W czołówce naszych wnioskodawców zajmują połowę miejsc. Najwięcej aplikacji w ubiegłym roku pochodziło z Uniwersytetu Jagiellońskiego (12). Dalej znalazły się Gdański Uniwersytet Medyczny (9), Uniwersytet Warszawski i Politechnika Warszawska (po 8) oraz Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie (AGH) i Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu (po 6).

Zgłoszenia patentowe złożone w EPO przez Uniwersytet Jagielloński:

• "Opatrunek hydrożelowy zawierający substancje bioaktywne i sposób jego wytwarzania" - twórcy wynalazku: Anna Ptak (Wydział Biologii), Edyta Molik (Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie - UR), Piotr Szatkowski (AGH),
• "Sposób prowadzenia statycznej hodowli komórkowej oraz pożywka do różnicowania mezenchymalnych komórek w komórki kostne" - Anna M. Osyczka, Karolina Truchan (Wydział Biologii), Katarzyna Cholewa-Kowalska, Barbara Zagrajczuk (AGH),
• "Ochrona wrotków Lecane przed działaniem grzybów drapieżnych Zoophagus lub Lecophages" - Agnieszka Pajdak-Stós, Edyta Fiałkowska, Yuliia Korzh (Wydział Biologii),
• "Sposób otrzymywania pęcherzyków zewnątrzkomórkowych (EVs) pochodzących z indukowanych pluripotencjalnych komórek macierzystych (iPSC) oraz ich zastosowanie" - Sylwia Bobis-Wozowicz, Milena Paw, Agnieszka Kusiak, Jacek Litewka, Paweł Ferdek, Dawid Wnuk (Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii), Marcin Piejko (Wydział Lekarski), Kinga Stopa (Małopolskie Centrum Biotechnologii - MCB),
• "Reaktor przepływowy do badania in situ reakcji chemicznych z udziałem reagentów chiralnych" - Agnieszka Kaczor (Wydział Chemii), Karolina Kwiecień, Piotr Putyra, Agata Skwarek-Illés (Sieć Badawcza Łukasiewicz),
• "Katalizator do produkcji kwasu octowego oraz octanu metylu z CO2 oraz CH4 na bazie zeolitów o kontrolowanej dystrybucji atomów glinu" - Kinga Góra-Marek, Tarach Karolina, Julia Sobalska (Wydział Chemii), Edyta Tabor, Jiri Dedecek, Kinga Mlekodaj, Dalibor Kaucký (Czech Academy of Sciences J. Heyrovský Institute of Physical Chemistry),
• "Nanonawóz wzbogacony mikroorganizmami, sposób otrzymywania kompozycji nawozu, zastosowanie nawozu oraz drożdże Rhodotorula mucilaginosa" - Katarzyna Turnau, Patrycja Bień-Kostycz (Wydział Biologii), Szczepan Zapotoczny (Wydział Chemii),
• "Nowe kationowe polimery o właściwościach przeciwgrzybicznych" - Magdalena Skóra (Wydział Lekarski), Kamil Kamiński (Wydział Chemii),
• "Synergiczna kombinacja 1-metylonikotynamidu (MNA) i witaminy K do zastosowania w leczeniu lub zapobieganiu powikłaniom sercowo-naczyniowym terapii przeciwnowotworowych" - Stefan Chłopicki, Anna Bar, Brygida Marczyk (Jagiellońskie Centrum Rozwoju Leków - JCET),
• "Sposób generowania kombinatorycznych pól wielowektorowych i system do generowania kombinatorycznych pól wielowektorowych" - Mateusz Juda, Marian Mrozek, Tomasz Kapela, Michał Lipiński (Wydział Matematyki i Informatyki),
• "Urządzenie do wytwarzania cienkich warstw i sposób wytwarzania cienkich warstw" - Kamil Awsiuk, Paweł Dąbczyński, Joanna Zemła, Jakub Rysz, Andrzej Budkowski, Katarzyna Bucka (Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej),
• "Kompozycja bakterii, zawierająca ją szczepionka do biotyzacji gatunków roślin kapustnych oraz zawarte w niej szczepy bakterii" - Piotr Rozpądek, Rafał Ważny, Roman J. Jędrzejczyk, Agnieszka Domka (MCB), Andrzej Kalisz (UR).

- W rzeczywistości mamy 13 wynalazków, ponieważ jeden z nich powstał w konsekwencji wyodrębnienia go z innego zgłoszenia EPO we wcześniejszych latach. Dotyczy ono modyfikowanych pochodnych aminokwasowych do leczenia chorób o podłożu neurologicznym oraz wybranych zaburzeń psychiatrycznych, a jego twórcami są badacze z Wydziału Farmaceutycznego UJ CM oraz Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego - wyjaśnia dr inż. Gabriela Konopka-Cupiał, dyrektorka Centrum Transferu Technologii CITTRU UJ.

I dodaje: - Aby podnieść pozom innowacyjności i zwiększyć liczbę uzyskiwanych patentów, Uniwersytet Jagielloński zapewnia nie tylko środki własne na ochronę patentową rezultatów działalności naukowej, ale przede wszystkim fundusze na podnoszenie gotowości technologicznej i ekonomicznej poprzez minigranty oferowane przez CTT CITTRU. Bardzo ważnym elementem wsparcia są kursy z zakresu przedsiębiorczości, komercjalizacji, w tym zakładania startupów, oferowane uczestnikom wszystkich uczelnianych szkół doktorskich. By wspierać procesy twórcze i kokreacyjne, nasza uczelnia inwestuje także w infrastrukturę i nowe jednostki. Mam tu na myśli Przestrzenie Kreatywnej Współpracy czy nowo utworzone Jagiellońskie Centrum Badań Użytecznych - Campus Living Lab. Te podmioty to nie tylko infrastruktura, ale także miejsce, gdzie każdy badacz może zdobyć nowe kompetencje, w szczególności w zakresie metodologii takich jak Design Thinking, Living Lab, Useful Research czy LEGO Serious Play.

Najnowszy ranking EPO Technology Dashboard 2025 jest dostępny na stronie Europejskiego Urzędu Patentowego.

Źródło: uj.edu.pl