Na uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa prof. Markowi Safjanowi do Collegium Novum przybili wybitni sędziowie - czynni oraz w stanie spoczynku - Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Obecni byli również sędziowie sądów administracyjnych oraz powszechnych, profesorowie i doktorzy prawa z uniwersytetów polskich, a także adwokaci, radcy prawni i notariusze.

Prof. Marek Safjan został uhonorowany za wybitne zasługi dla nauki prawa, zwłaszcza prawa cywilnego, prawa medycznego, prawa europejskiego i prawa konstytucyjnego, zasługi w budowaniu podstaw państwa prawa i obronę praworządności, a także za wkład w kształtowanie polskich i europejskich standardów prawnych służących ochronie i poszanowaniu godności ludzkiej. O konsekwentnej obronie praworządności i państwa prawa, która cechowała i nadal cechuje publiczną aktywność bohatera dzisiejszej uroczystości, mówił w laudacji prof. Jerzy Pisuliński. Na początku swojego wystąpienia nawiązał do przedstawionego niedawno prezydenckiego projektu ustawy o przywróceniu prawa do sądu oraz rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zdaniem byłego dziekana Wydziału Prawa i Administracji UJ wejście w życie tego aktu prawnego oznaczałoby, że sądy polskie nie mogłyby stosować prawa unijnego, w tym traktatów, zgodnie z jego wykładnią przyjmowaną przez Trybunał Sprawiedliwości UE.

- Gdyby doszło o uchwalenia tej ustawy, Polska powinna wystąpić z Unii Europejskiej, gdyż projektowana ustawa podważa nasze zobowiązania wynikające z członkostwa w tej organizacji. Na takie właśnie niebezpieczeństwo związane z podważaniem zasad państwa prawa, które nakazuje poszanowanie dla zobowiązań prawnomiędzynarodowych Polski, co znajduje wyraz w art. 9 Konstytucji RP, zwracał uwagę wielokrotnie prof. Marek Safjan w swoich publicznych wystąpieniach - powiedział prof. Jerzy Pisuliński.

Laudator przypomniał, że w czasie, gdy prof. Marek Safjan był sędzią Trybunału Konstytucyjnego i kierował nim jako prezes w latach 1998-2006, zapadło wiele znaczących rozstrzygnięć ważnych dla budowania podstaw państwa prawa w Polsce. Również pełniąc służbę jako sędzia Trybunału Sprawiedliwości UE (2009-2024), brał udział w wydaniu szeregu orzeczeń, wyznaczających standardy ochrony praworządności w państwach członkowskich.

Prof. Jerzy Pisuliński, przedstawiając sylwetkę prof. Marka Safjana jako naukowca, przyznał, że w pierwszej kolejności należy podkreślić szerokość jego zainteresowań naukowych, na które niewątpliwie wpływ miało także pełnienie przez niego urzędu sędziego i prezesa Trybunału Konstytucyjnego oraz sędziego Trybunału Sprawiedliwości UE. Jego pierwszym obszarem badań naukowych jest prawo cywilne. Profesor Safjan zajmuje się także zagadnieniami prawa medycznego, konstytucyjnego i europejskiego.

- W zakresie prawa cywilnego przedmiotem szczególnej refleksji naukowej prof. Marka Safjana były zagadnienia odpowiedzialności cywilnej, w tym odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za działania władzy publicznej, odpowiedzialności cywilnej lekarza i instytucji medycznych za nienależyte wykonanie świadczeń medycznych, naprawienia szkody na osobie, zwłaszcza zadośćuczynienia. Profesor podejmował w swoich opracowaniach także problematykę klauzul generalnych, aksjologii i zasad prawa cywilnego, wpływu praw podstawowych na prawo cywilne, autonomii woli, ochrony dóbr osobistych, systematyki prawa cywilnego. Na szczególne podkreślenie zasługują jego publikacje poświęcone horyzontalnemu oddziaływaniu wartości konstytucyjnych na prawo cywilne oraz granic swobody kształtowania treści czynności prawnych i znaczenia klauzul generalnych, do których odwołuje się kodeks cywilny - dodał prof. Jerzy Pisuliński.

- Dziękując za obdarzenie mnie tym wspaniałym tytułem, nie mogę znaleźć odpowiednich słów, aby wyrazić swoją radość i dumę z tego wyróżnienia. Mam w swojej świadomości wielkość Uniwersytetu Jagiellońskiego - jego miejsce w historii oraz kulturze. Wielkość ta wynika ze związku pomiędzy dziejami tej uczelni a historią naszego narodu, historią Polski. Trudno sobie zapewne wyobrazić dzieje polskiej nauki bez odniesień do Uniwersytetu Jagiellońskiego, jego trwania, ciągłości tradycji, kontynuacji wielosetletniej misji kulturalnej i edukacyjnej. To są walory, które wyróżniają Uniwersytet Jagielloński na tle wszystkich innych uczelni w Polsce - powiedział prof. Marek Safjan.

Następnie najmłodszy doktor honorowy UJ przedstawił swoją "prawniczą drogę do dojrzałości". Obejmowała ona m.in. studia na Uniwersytecie Warszawskim, Międzynarodowym Wydziale Prawa Porównawczego w Strasburgu, pobyt na stażu naukowym na Uniwersytecie w Montrealu czy w końcu sprawowanie funkcji sędziowskiej w Trybunale Konstytucyjnym, "ukształtowanym w tamtych czasach przez wybitne osobistości prawnicze", jak Andrzej Zoll, Janina Zakrzewska, Wojciech Łączkowski, Tomasz Dybowski czy Lech Garlicki.

- Przeskakując przez kolejne kartki swojego życiorysu, docieram do najważniejszego doświadczenia ostatnich lat, jakim była moja prawie 15-letnia kadencja w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dziś mogę z przekonaniem stwierdzić, że spędzone w nim lata pozwoliły mi dogłębnie zrozumieć istotę mechanizmu integracji europejskiej, a w rzeczywistości zrozumieć, czym jest w ogóle wspólnota. Nie jest to, wbrew temu co niektórzy sądzą i bezmyślnie powtarzają, ideologiczna koncepcja liberalnych polityk nastawionych na stłamszenie własnych tożsamości narodowych państw członkowskich. Jest to autentyczna, realnie funkcjonująca wspólna przestrzeń prawa i wartości - przekonywał prof. Marek Safjan.

Panu Profesorowi serdecznie gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów.

Perspektywy

Źródło: uj.edu.pl

Fot. Kamil Sikora / Centrum Prasowe UJ