Kwestie finansowania nauki, planowanych zmian prawnych oraz wyzwań stojących przed środowiskiem akademickim znalazły się w centrum obrad Konferencji Rektorów Uniwersytetów Polskich. Spotkanie odbyło się 15 października 2026 roku na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie, a jednym z jego gości był kard. José Tolentino de Mendonça, prefekt Dykasterii ds. Kultury i Edukacji Stolicy Apostolskiej.
Gospodarz wydarzenia, rektor UPJPII ks. prof. dr hab. Robert Tyrała, przybliżył uczestnikom najważniejsze etapy rozwoju krakowskiej uczelni – od jej historycznych korzeni związanych z utworzeniem Wydziału Teologicznego w 1397 roku, przez powstanie Papieskiej Akademii Teologicznej, aż po uzyskanie statusu uniwersytetu w 2009 roku.
Istotną część dyskusji poświęcono bieżącej sytuacji polskiego szkolnictwa wyższego. Prof. Piotr Stepnowski, rektor Uniwersytetu Gdańskiego i przewodniczący KRUP, omówił działania Konferencji, która w obecnej kadencji przygotowała już 57 opinii i stanowisk dotyczących nauki oraz szkolnictwa wyższego. Wśród poruszanych tematów wymienił m.in. bezpieczeństwo cyfrowe uczelni, zasady przyjmowania studentów z zagranicy, źródła finansowania uniwersytetów oraz planowane modyfikacje systemu oceny działalności naukowej.
Na potrzebę zdecydowanego reprezentowania interesów akademickich zwróciła uwagę prof. Bogumiła Kaniewska, rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i przewodnicząca Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich. Wśród ważnych postulatów środowiska znalazły się wzrost wynagrodzeń pracowników, wyższe stypendia dla studentów i doktorantów oraz zwiększenie środków przeznaczanych na naukę. Dyskusja objęła także możliwe konsekwencje zmian w przepisach dla budżetów uczelni. Przewodnicząca zachęciła rektorów do wspólnego działania na rzecz uwzględnienia tych potrzeb w procesie legislacyjnym.
Kard. José Tolentino de Mendonça, uczestnicząc w rozmowach z rektorami, nawiązał do znaczącej roli Polski w dziejach chrześcijańskiej edukacji europejskiej. Jego obecność w Krakowie była związana z inauguracją roku akademickiego na UPJPII, zaplanowaną na następny dzień.
Obrady stały się przestrzenią do wymiany stanowisk dotyczących przyszłości uniwersytetów oraz wspólnego namysłu nad warunkami rozwoju nauki w Polsce. Wskazały zarazem na znaczenie współpracy między uczelniami w czasie przygotowywania kolejnych zmian w systemie szkolnictwa wyższego.
Jak się uczyć, żeby się nauczyć
Jarosław Sroka